Het korte antwoord
Een VSME-rapport is een vrijwillig duurzaamheidsverslag volgens de standaard die EFRAG voor het mkb heeft ontwikkeld. U gebruikt het om vragen van uw bank, verzekeraar of grote klanten in één keer te beantwoorden. In Jaarrekening.io kiest u de basismodule of de uitgebreide module, vult u de datapunten in en exporteert u het rapport als pdf, met balanstotaal en omzet uit de vastgelegde jaarrekening.
VSME, CSRD en de Omnibus: de stand in oktober 2026
De CSRD-plicht is in 2026 sterk ingeperkt. Na de Omnibus-richtlijn (Richtlijn (EU) 2026/470) geldt de verplichte duurzaamheidsrapportage vanaf boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen alleen voor ondernemingen met gemiddeld meer dan 1.000 werknemers en meer dan € 450 miljoen netto-omzet. Het Nederlandse wetsvoorstel ter invoering van de CSRD (Kamerstuk 36 678) was bij het schrijven van deze pagina nog in behandeling. Vrijwel elk mkb-bedrijf valt dus buiten de CSRD.
Dat betekent niet dat de vragen verdwijnen. Banken en grote afnemers vragen nog steeds naar energie, uitstoot en personeel. Daarvoor is de VSME bedoeld. De Europese Commissie nam de standaard in juli 2025 over in een aanbeveling (Aanbeveling (EU) 2025/1710). In 2026 volgde een gedelegeerde verordening met een vrijwillige standaard die op de VSME is gebaseerd en dezelfde opbouw houdt: een basismodule B1–B11 en een uitgebreide module C1–C9 (Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560).
Die verordening regelt ook het zogenoemde waardeketenplafond. Vanaf boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen, mag een CSRD-plichtige onderneming voor haar eigen verplichte duurzaamheidsverslag van ketenpartners met gemiddeld 1.000 werknemers of minder niet meer vragen dan een korte lijst essentiële datapunten uit bijlage II van de verordening, met een kortere lijst voor ondernemingen met tien werknemers of minder (artikel 3 en overweging 4). Het plafond is dus kleiner dan de hele standaard, en het geldt niet voor vragen met een ander doel, zoals een kredietaanvraag of andere wettelijke verplichtingen. Een VSME-rapport dekt die essentiële datapunten en geeft daarnaast antwoord op de bredere vragen van banken en klanten.
Wat de VSME-module doet
Basis of uitgebreid
U kiest de basismodule (B1–B11) of de uitgebreide module (B1–B11 plus C1–C9) en kunt later uitbreiden. De datapunten volgen de EFRAG VSME van december 2024.
Datapunten per onderwerp
Grondslagen, energie en broeikasgassen, vervuiling, biodiversiteit, water, grondstoffen en afval, personeel, gezondheid en veiligheid, beloning en scholing, en corruptie; in de uitgebreide module onder meer reductiedoelen, klimaatrisico's, mensenrechten en de genderverhouding in het bestuur.
CO2-rekenhulp scope 1 en 2
Verbruik per energiedrager omrekenen naar uitstoot met standaard-emissiefactoren die u per regel kunt aanpassen. Scope 3 is een vrijwillig veld dat u zelf invult.
Afgeleide kengetallen
Totaal energieverbruik, aandeel hernieuwbaar, uitstoot scope 1 en 2, uitstoot per miljoen euro omzet en het ongevallencijfer, met plausibiliteitscontroles.
Cijfers uit de jaarrekening
Balanstotaal en netto-omzet komen uit de vastgelegde jaarrekening; het aantal werknemers uit de gegevens van de rechtspersoon. Vergelijkende cijfers van vorig jaar.
Teksten en export
Voor de beschrijvende onderdelen schrijft de AI een concept dat als AI-concept gemarkeerd blijft en geen cijfers verzint. Export als pdf, met de status concept of definitief.
Wat de module niet doet
- De module is in bèta en volgt de EFRAG VSME van december 2024. Controleer bij een uitvraag op welke versie de vrager zich baseert; aanpassingen uit de vrijwillige standaard van 2026 zijn niet afzonderlijk bevestigd.
- De standaard-emissiefactoren zijn een orde van grootte; controleer ze tegen de actuele lijst van CO2emissiefactoren.nl.
- Geen berekening van scope 3 en geen digitale tagging (XBRL) van het rapport; export alleen als pdf.
- Geen assurance: het rapport is niet door een accountant beoordeeld, tenzij u dat zelf regelt.
Waarom het rapport naast de jaarrekening hoort
Een VSME-rapport begint bij dezelfde basisgegevens als de jaarrekening: omzet, balanstotaal en aantal werknemers. Komen die uit één bron, dan sluit het duurzaamheidsrapport aan op de cijfers die de bank al uit de jaarrekening kent, en kloppen intensiteiten zoals uitstoot per miljoen euro omzet.
Het rapport staat los van de deponering: een VSME-rapport hoeft niet naar de KvK en wordt niet in de jaarrekening opgenomen. U deelt het met wie erom vraagt.
Beschikbaarheid in de app
Uitbreiding (bèta), nog niet in het menu. Deze module is gebouwd en wordt per werkruimte als los abonnement afgenomen, maar staat op dit moment niet in het menu van de app: de productfocus ligt op jaarrekening, boekhouding, belastingen en salarissen. Wilt u de module gebruiken, neem dan contact op of mail naar info@jaarrekening.io. De actuele moduleprijzen staan op de prijzenpagina.
Veelgestelde vragen
Is een VSME-rapport verplicht?
Nee. De VSME is een vrijwillige standaard. U stelt het rapport op omdat een bank, verzekeraar of klant om duurzaamheidsinformatie vraagt.
Valt mijn mkb-bedrijf onder de CSRD?
Vrijwel zeker niet. Na Richtlijn (EU) 2026/470 geldt de CSRD vanaf boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen alleen voor ondernemingen met gemiddeld meer dan 1.000 werknemers en meer dan € 450 miljoen netto-omzet.
Hoeveel mag een grote klant mij vragen voor zijn CSRD-verslag?
Vanaf boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen, mag een CSRD-plichtige onderneming voor haar verplichte duurzaamheidsverslag van ketenpartners met gemiddeld 1.000 werknemers of minder niet meer vragen dan de essentiële datapunten in bijlage II van Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560. Vragen met een ander doel, zoals van een bank, vallen niet onder dat plafond.
Kies ik de basismodule of de uitgebreide module?
Begin met de basismodule als u vooral vragen van banken en klanten wilt beantwoorden. Vraagt een afnemer naar reductiedoelen, klimaatrisico's of mensenrechtenbeleid, dan heeft u de uitgebreide module nodig.
Berekent de module mijn scope 3-uitstoot?
Nee. De CO2-rekenhulp rekent scope 1 en 2 uit uw energieverbruik; scope 3 vult u desgewenst zelf in.
Lees ook
Duurzaamheidsvragen beantwoorden vanuit uw eigen cijfers
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →