Boekwaarde
Boekwaarde is het bedrag waarvoor een actief op de balans staat volgens de gekozen waarderingsgrondslag, na afschrijvingen en eventuele waardeverminderingen.
Wat betekent boekwaarde?
Boekwaarde is het bedrag waarvoor een actief op de balans staat volgens de gekozen waarderingsgrondslag, na afschrijvingen en eventuele waardeverminderingen.
Boekwaarde is het verwerkte bedrag na afschrijvingen en eventuele bijzondere waardeverminderingen. Het is niet automatisch de verkoopprijs of fiscale waarde. Een herwaarderingsmodel kan tot een andere boekwaarde dan kostprijs minus afschrijving leiden.
Hoe werkt het?
De boekwaarde is het bedrag waarvoor een post op de balans staat. Bij een vast actief op kostprijsbasis is dat de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, min de cumulatieve afschrijvingen, min bijzondere waardeverminderingen. Het verloopoverzicht van art. 2:368 lid 1 BW laat de weg van begin- naar eindboekwaarde zien: investeringen erbij, afgestoten activa eraf, herwaarderingen erbij, afschrijvingen en waardeverminderingen eraf.
Boekwaarde is een uitkomst van de gekozen grondslag en geen taxatie. Een pand dat in 1998 is gekocht, kan voor een fractie van de huidige prijs op de balans staan; een machine op maat kan meer boekwaarde hebben dan een koper ervoor geeft. Naast de commerciële boekwaarde bestaat een fiscale, die door de fiscale afschrijvingsregels kan afwijken. Dat verschil is de basis voor latente belastingen (RJ 272).
Voorbeeld
Een BV kocht op 1 januari 2022 een bestelbus voor € 40.000 en schrijft in vijf jaar af tot een restwaarde van € 10.000, dus € 6.000 per jaar. Boekwaarde eind 2025: 40.000 − 4 × 6.000 = € 16.000. Op 1 maart 2026 verkoopt zij de bus voor € 19.500. Tot de verkoopdatum schrijft zij nog twee maanden af: 2/12 × 6.000 = € 1.000; de boekwaarde bij verkoop is € 15.000. Boekwinst: 19.500 − 15.000 = € 4.500. Journaalpost: bank € 19.500 debet, cumulatieve afschrijving € 25.000 debet, vervoermiddelen € 40.000 credit, boekwinst € 4.500 credit.
In de jaarrekening
Activa of passiva op de balans, afhankelijk van de betrokken post.
Verschil met dagwaarde
Dagwaarde is wat een actief vandaag op de markt opbrengt; verzekeraars en kopers rekenen ermee. Boekwaarde is wat na afschrijving van de oorspronkelijke kostprijs over is. Bij verkoop is het verschil tussen opbrengst en boekwaarde een boekwinst of boekverlies. Wie het eigen vermogen van een BV leest als de waarde van de onderneming, telt boekwaarden op en mist stille reserves en zelf opgebouwde goodwill.
Veelgemaakte fouten
- Boekwaarde met marktwaarde gelijkstellen
- Afwaardering na verkoop laten staan
Waar let u op?
- Sluit het totaal van de activastaat aan op het grootboek en op de balans.
- Haal een actief dat is verkocht, gestolen of gesloopt met kostprijs én cumulatieve afschrijving uit de administratie; wat aan boekwaarde resteert, is een boekverlies.
- Middelgrote en grote rechtspersonen tonen begin- en eindboekwaarde per post in het verloopoverzicht. Een kleine rechtspersoon mag dat achterwege laten (art. 2:396 lid 3 BW); een micro-rechtspersoon toont alleen de som van de vaste activa.
Wettelijke basis en bron
art. 2:384 en 2:386 BW
Veelgestelde vragen
Kan de boekwaarde nul zijn terwijl het actief nog wordt gebruikt?
Ja. Is de kostprijs volledig afgeschreven en de restwaarde op nul gesteld, dan staat het actief voor nul op de balans, ook als het nog jaren meegaat. Het blijft in de activastaat staan tot het wordt afgestoten.
Wat is de boekwaarde van een BV?
Daarmee wordt meestal het eigen vermogen volgens de balans bedoeld: alle activa tegen boekwaarde, min voorzieningen en schulden. Het is geen verkoopprijs van de aandelen.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten