Wat betekenen vaste activa?
Vaste activa zijn bezittingen die duurzaam voor de onderneming worden gebruikt of aangehouden. Zij omvatten immateriële, materiële en financiële vaste activa.
Het gebruiksdoel bepaalt de categorie. Een auto voor eigen gebruik is vast; dezelfde auto bij een autohandelaar kan voorraad zijn. Waardering verschilt per categorie.
Hoe werkt het?
art. 2:364 lid 1 BW verdeelt de activa naar bestemming: vast is wat de werkzaamheid van de rechtspersoon duurzaam dient, vlottend de rest. Het gaat dus om het gebruik, niet om het soort goed. Er zijn drie groepen (lid 2): immateriële vaste activa zoals goodwill en ontwikkelingskosten (art. 2:365 BW), materiële zoals gebouwen, machines en inventaris (art. 2:366 BW) en financiële zoals deelnemingen en langlopende vorderingen (art. 2:367 BW).
Op activa met een beperkte gebruiksduur wordt jaarlijks afgeschreven volgens een stelsel dat op die gebruiksduur is afgestemd (art. 2:386 lid 4 BW); bij een duurzame waardedaling volgt een extra afboeking (art. 2:387 lid 3 BW). Het verloop van elke post, van beginstand via investeringen en afschrijvingen naar eindstand, staat in een sluitend overzicht (art. 2:368 lid 1 BW).
Voorbeeld
Een BV begint het jaar met € 230.000 materiële vaste activa: een gebouw van € 200.000 en machines van € 30.000 (boekwaarden). In het jaar koopt zij een machine van € 40.000 en verkoopt zij een oude met een boekwaarde van € 5.000 voor € 7.000. Afschrijvingen: gebouw € 8.000, machines € 12.000. Verloop: 230.000 + 40.000 − 5.000 − 20.000 = € 245.000 per 31 december. De verkoop levert 7.000 − 5.000 = € 2.000 boekwinst op.
In de jaarrekening
Activa balans, met detail afhankelijk van grootteklasse.
Verschil met vlottende activa
Vaste activa worden gebruikt, vlottende activa worden verkocht, verbruikt of geïnd. Dezelfde bestelbus is een vast actief bij de loodgieter en voorraad bij de autodealer. Het onderscheid stuurt de waardering: op vaste activa schrijft u af, vlottende activa waardeert u af zodra de actuele waarde onder de kostprijs zakt (art. 2:387 lid 2 BW).
Veelgemaakte fouten
- Doorverkoopvoorraad als vast actief boeken
- Afschrijvingen overslaan
Waar let u op?
- Leg een activeringsgrens vast en pas die elk jaar hetzelfde toe.
- Stem de activastaat af op het grootboek en loop na of alles er nog is: verkochte en gesloopte activa moeten eruit.
- Micro toont één totaal vaste activa (art. 2:395a lid 4 BW). Klein toont de drie groepen, maar hoeft het verloopoverzicht niet op te nemen (art. 2:396 lid 3 BW). Middelgroot en groot geven het volledige verloop per post; zie materiële vaste activa.
Wettelijke basis en bron
art. 2:364–367 BW
Veelgestelde vragen
Vanaf welk bedrag moet u een aankoop activeren?
De wet noemt voor de jaarrekening geen bedrag. Beslissend is of het actief de onderneming duurzaam dient en van betekenis is voor het inzicht.
Wordt op grond afgeschreven?
In de regel niet. Afschrijving is voorgeschreven voor vaste activa met een beperkte gebruiksduur (art. 2:386 lid 4 BW), en grond slijt niet.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →