Wat betekenen activa?
Activa zijn bezittingen en rechten waaruit de onderneming economisch voordeel verwacht. Zij staan aan de debetzijde van de balans.
Het onderscheid tussen vaste en vlottende activa hangt af van gebruiksdoel en verwachte omzetting. Geld op de bank is vlottend; een machine voor meerjarig gebruik is vast. De waarde volgt uit de toepasselijke grondslag.
Hoe werkt het?
Een post komt als actief op de balans als twee dingen vaststaan: het is waarschijnlijk dat de toekomstige economische voordelen naar de onderneming vloeien, en de kostprijs of waarde is betrouwbaar vast te stellen (RJ 115). Zelf opgebouwde goodwill, een eigen merk of een eigen klantenbestand halen die drempel niet en blijven buiten de balans (RJ 210). Beslissend is wie de economische voor- en nadelen draagt, niet wie juridisch eigenaar is: een machine in financiële lease staat bij de gebruiker op de balans (RJ 292).
Artikel 2:364 lid 1 BW verdeelt de activa in vaste en vlottende, naargelang zij de werkzaamheid duurzaam dienen of niet. Vaste activa zijn immaterieel, materieel of financieel (lid 2); vlottende activa zijn voorraden, vorderingen, effecten, liquide middelen en overlopende activa (lid 3). Dezelfde bestelbus is bij een loodgieter een vast actief en bij een autodealer voorraad.
Voorbeeld
Een installatiebedrijf (BV) heeft op 31 december: software € 6.000, een bestelbus en gereedschap € 38.000, een waarborgsom bij de verhuurder € 4.000, voorraad materiaal € 15.000, debiteuren € 27.000, vooruitbetaalde verzekering € 2.000 en een banksaldo van € 8.000. Vaste activa: 6.000 + 38.000 + 4.000 = € 48.000. Vlottende activa: 15.000 + 27.000 + 2.000 + 8.000 = € 52.000. Totaal activa € 100.000, en dus ook € 100.000 aan eigen vermogen, voorzieningen en schulden. Het orderboek van € 60.000 en de vakkennis van de monteurs staan er niet op.
In de jaarrekening
Debetzijde balans, alle grootteklassen.
Verschil met kosten
Een uitgave wordt een actief als zij in latere jaren nog voordeel oplevert; anders is zij meteen een last in de winst-en-verliesrekening. Een nieuwe cv-installatie in het bedrijfspand activeert u en schrijft u af, de jaarlijkse onderhoudsbeurt boekt u als kosten.
Veelgemaakte fouten
- Activa gelijkstellen aan kasgeld
- Privébezit van de DGA opnemen
Waar let u op?
- Houd privébezit van de directeur-grootaandeelhouder erbuiten; alleen wat op naam en voor rekening van de BV komt, hoort op haar balans.
- Een micro-rechtspersoon mag volstaan met de totalen vaste en vlottende activa, plus de oprichtingskosten en de opgevraagde stortingen als afzonderlijke posten (art. 2:395a lid 4 BW). Een kleine rechtspersoon volgt de hele indeling van artikel 364.
- Middelgrote en grote rechtspersonen geven van elke post onder de vaste activa een verloopoverzicht met aanschaf, afschrijving en eindstand (art. 2:368 lid 1 BW); voor klein vervalt dat (art. 2:396 lid 3 BW).
Wettelijke basis en bron
art. 2:364 BW
Veelgestelde vragen
Waarom staan personeel en klantenbestand niet bij de activa?
Omdat hun waarde niet betrouwbaar is vast te stellen en de onderneming er geen afdwingbare beschikkingsmacht over heeft. Een van een derde gekocht klantenbestand heeft wel een kostprijs en mag als immaterieel vast actief op de balans.
Zijn activa hetzelfde als bezittingen?
Bijna. Activa omvatten ook rechten zonder tastbare vorm, zoals een vordering op een klant, een softwarelicentie of vooruitbetaalde huur.
Is een geleaste bedrijfsauto een actief?
Bij financiële lease wel: de voor- en nadelen van de eigendom liggen dan vrijwel geheel bij de gebruiker, die de auto en de leaseschuld op de balans zet. Bij operationele lease niet; de termijnen zijn dan kosten (RJ 292).
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →