Wat betekenen passiva?
Passiva tonen hoe de activa zijn gefinancierd: met eigen vermogen, voorzieningen en schulden. Het totaal is gelijk aan de activa.
Passiva zijn niet uitsluitend schulden. Ook gestort kapitaal, reserves en resultaat staan aan deze zijde. Het onderscheid tussen kort en lang helpt de betaalbaarheid te beoordelen.
Hoe werkt het?
De passiefzijde van de balans laat zien waarmee de activa zijn betaald. art. 2:364 lid 4 BW schrijft vier groepen voor: eigen vermogen, voorzieningen, schulden en, voor zover niet onder de schulden vermeld, overlopende passiva. De volgorde loopt van het vermogen van de aandeelhouders naar wat de onderneming verschuldigd is of nog moet uitgeven.
Het eigen vermogen wordt gesplitst volgens art. 2:373 lid 1 BW, van geplaatst kapitaal tot niet verdeelde winst. Voorzieningen dekken onzekere verplichtingen of spreiden toekomstige uitgaven over meerdere jaren (art. 2:374 lid 1 BW). Bij schulden vermeldt u welk deel langer dan een jaar loopt en, voor het totaal, welk deel langer dan vijf jaar (art. 2:375 lid 2 BW).
Voorbeeld
Een BV heeft per 31 december een balanstotaal van € 100.000. Aan de passiefzijde staan: gestort kapitaal € 1.000, overige reserves € 24.000 en winst van het boekjaar € 15.000, samen € 40.000 eigen vermogen. Daarnaast een garantievoorziening van € 5.000, een banklening van € 35.000 waarvan € 7.000 binnen een jaar wordt afgelost, en € 20.000 crediteuren en belastingschulden. Controle: 40.000 + 5.000 + 35.000 + 20.000 = € 100.000. Langlopend is € 28.000; kortlopend € 7.000 + € 20.000 = € 27.000.
In de jaarrekening
Creditzijde balans, alle grootteklassen.
Verschil met vreemd vermogen
Vreemd vermogen is het deel van de passiva buiten het eigen vermogen: schulden en voorzieningen. Niet alles daarin is een schuld aan een derde; een onderhoudsvoorziening spreidt eigen toekomstige uitgaven. Wie passiva en vreemd vermogen gelijkstelt, telt het kapitaal van de aandeelhouders als schuld: in het voorbeeld is € 60.000 vreemd vermogen, niet € 100.000.
Veelgemaakte fouten
- Eigen vermogen als schuld behandelen
- Korte aflossing onder lange schuld laten
Waar let u op?
- Sluit het eigen vermogen aan op de vorige balans: beginstand plus resultaat, min uitkeringen, plus stortingen.
- Micro mag eigen vermogen en schulden elk in één post tonen, met bij de schulden de splitsing tot en langer dan een jaar (art. 2:395a lid 4 BW).
- Klein splitst het eigen vermogen volgens art. 2:373, maar toont de schulden zonder uitsplitsing naar soort (art. 2:396 lid 3 BW); middelgroot en groot specificeren ook de soorten schulden.
- Een negatief eigen vermogen blijft aan de passiefzijde staan.
Wettelijke basis en bron
art. 2:373–375 BW
Veelgestelde vragen
Waarom zijn activa en passiva altijd gelijk?
Elke bezitting is ergens mee gefinancierd. De passiva tonen die financiering, dus hun totaal is gelijk aan dat van de activa; een verschil wijst op een boekingsfout.
Is winst een passiefpost?
Ja. Het resultaat van het boekjaar hoort bij het eigen vermogen en staat aan de passiefzijde tot het wordt uitgekeerd of aan de reserves toegevoegd.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →