Wat betekent eigen vermogen?
Eigen vermogen is het residu van activa minus verplichtingen. Het omvat onder meer aandelenkapitaal, reserves en onverdeeld resultaat.
Een positief eigen vermogen betekent niet dat hetzelfde bedrag liquide beschikbaar is. Een deel kan vastzitten in machines of wettelijke reserves. Beschikbaarheid voor dividend vraagt een afzonderlijke toets.
Hoe werkt het?
Het eigen vermogen is wat overblijft als alle voorzieningen en schulden van de activa zijn afgetrokken. Artikel 2:373 lid 1 BW schrijft zeven posten voor: geplaatst kapitaal, agio, herwaarderingsreserves, andere wettelijke reserves, statutaire reserves, overige reserves en niet verdeelde winsten, met het resultaat van het boekjaar apart zolang de bestemming niet is verwerkt. Wettelijke en statutaire reserves zijn gebonden: zij begrenzen wat een BV mag uitkeren (art. 2:216 lid 1 BW).
Het eigen vermogen verandert op twee manieren. Via het resultaat: winst verhoogt het, verlies verlaagt het. En rechtstreeks: stortingen door aandeelhouders, dividend, inkoop van eigen aandelen, herwaarderingen en het effect van een stelselwijziging lopen buiten de winst-en-verliesrekening om. Middelgrote en grote rechtspersonen tonen die mutaties per post in een verloopoverzicht (art. 2:378 lid 1 BW); een kleine rechtspersoon geeft dat overzicht alleen voor de herwaarderingsreserve (art. 2:396 lid 5 BW).
Voorbeeld
Een BV begint 2025 met € 150.000 eigen vermogen: kapitaal € 1.000, agio € 49.000, wettelijke reserve ontwikkelingskosten € 20.000 en overige reserves € 80.000. In 2025 maakt zij € 45.000 winst na belasting, keert zij € 25.000 dividend uit en dalen de geactiveerde ontwikkelingskosten door amortisatie naar € 15.000. Eind 2025: kapitaal € 1.000, agio € 49.000, wettelijke reserve € 15.000, overige reserves 80.000 + 5.000 − 25.000 = € 60.000 en resultaat boekjaar € 45.000. Totaal: 150.000 + 45.000 − 25.000 = € 170.000. Ruimte volgens de balanstest: 170.000 − 15.000 = € 155.000.
In de jaarrekening
Passiva balans, alle grootteklassen; uitsplitsing varieert.
Verschil met vreemd vermogen
Eigen vermogen hoeft niet te worden terugbetaald en krijgt geen vaste vergoeding; bij faillissement komen de aandeelhouders als laatsten aan de beurt. Vreemd vermogen is alles waarop een ander aanspraak heeft: voorzieningen en schulden. Een achtergestelde lening van de aandeelhouder blijft vreemd vermogen, ook als zij tot het garantievermogen wordt gerekend. Eigen vermogen gedeeld door balanstotaal is de solvabiliteit.
Veelgemaakte fouten
- Saldo als vrije kas zien
- Gebonden reserve als uitkeerbaar behandelen
Waar let u op?
- Sluit het verloop aan: beginstand plus resultaat, plus of min de rechtstreekse mutaties, is de eindstand.
- Loop na elke wijziging in geactiveerde ontwikkelingskosten, deelnemingen of herwaarderingen na of de bijbehorende wettelijke reserve is bijgewerkt.
- Een micro-rechtspersoon toont één bedrag (art. 2:395a lid 4 BW); vanaf klein staat de uitsplitsing van artikel 373 op de balans. Meer in Eigen vermogen in de jaarrekening.
Wettelijke basis en bron
art. 2:373 BW
Veelgestelde vragen
Kan het eigen vermogen negatief zijn?
Ja, als schulden en voorzieningen groter zijn dan de activa, meestal door opgestapelde verliezen. De BV kan blijven bestaan, maar het bestuur beoordeelt dan uitdrukkelijk of de continuïteitsveronderstelling houdbaar is, en voor dividend is geen ruimte.
Is eigen vermogen hetzelfde als de waarde van het bedrijf?
Nee. Het is een optelsom van boekwaarden. Stille reserves in panden, zelf opgebouwde goodwill en toekomstige winst zitten er niet in; een koper betaalt daarom meestal een ander bedrag.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →