Rentabiliteit
De verhouding tussen winst en het geïnvesteerde vermogen. Rentabiliteit op het eigen vermogen (REV) en op het totale vermogen (RTV) laten zien hoe efficiënt vermogen rendement oplevert.
Wat betekent rentabiliteit?
De verhouding tussen winst en het geïnvesteerde vermogen. Rentabiliteit op het eigen vermogen (REV) en op het totale vermogen (RTV) laten zien hoe efficiënt vermogen rendement oplevert.
Rentabiliteit vergelijkt een gekozen resultaat met de bijpassende vermogensbasis. De formule voor eigen vermogen verschilt van die voor totaal vermogen. Gebruik bij voorkeur gemiddeld vermogen om grote balansmutaties niet te vertekenen.
Hoe werkt het?
Rentabiliteit drukt een resultaat uit als percentage van het vermogen waarmee het is verdiend. Voor het totale vermogen (RTV) neemt u het resultaat vóór rente en belasting en deelt u door het gemiddelde balanstotaal, zodat de beloning van alle vermogensverschaffers meetelt. Voor het eigen vermogen (REV) deelt u het resultaat na belasting door het gemiddelde eigen vermogen.
Een wettelijke formule bestaat niet. Boek 2 BW gebruikt het woord één keer: het bestuursverslag besteedt aandacht aan de omstandigheden waarvan de ontwikkeling van omzet en rentabiliteit afhangt (art. 2:391 lid 2 BW). Wie het kengetal in de jaarstukken opneemt, vermeldt de definitie en de aansluiting op de jaarrekening (RJ 430).
Voorbeeld
Een BV begint boekjaar 2026 met € 80.000 eigen vermogen en € 380.000 balanstotaal en eindigt met € 100.000 en € 420.000. Het resultaat vóór belasting is € 20.000 en de belasting 19% daarvan (€ 3.800), zodat € 16.200 overblijft; de rentelast is € 12.000. REV: 16.200 / ((80.000 + 100.000) / 2) = 16.200 / 90.000 = 18%. RTV: (16.200 + 3.800 + 12.000) / ((380.000 + 420.000) / 2) = 32.000 / 400.000 = 8%. De rente kost gemiddeld 12.000 / 310.000 = 3,9% van het vreemd vermogen. Omdat de RTV daarboven ligt, verhoogt de lening het rendement voor de aandeelhouder.
In de jaarrekening
Kengetal uit W&V en balans; geen verplichte afzonderlijke regel.
Verschil met winstmarge
Winstmarge deelt het resultaat door de omzet en zegt hoeveel er van elke euro verkoop overblijft. Rentabiliteit deelt hetzelfde resultaat door het vermogen en zegt wat elke geïnvesteerde euro oplevert. Een handelsbedrijf met een dunne marge kan toch een hoge rentabiliteit halen als het vermogen snel omloopt.
Veelgemaakte fouten
- Resultaat vóór rente delen door eigen vermogen zonder uitleg
- Alleen eindsaldo als gemiddelde presenteren
Waar let u op?
- Gebruik het gemiddelde van begin- en eindvermogen; de eindstand alleen vertekent zodra er in het jaar is uitgekeerd of gestort.
- Leg de RTV naast de rente op uw leningen: ligt zij daaronder, dan kost vreemd vermogen meer dan het opbrengt.
- Micro en klein stellen geen bestuursverslag op (art. 2:396 lid 7 BW) en deponeren geen winst-en-verliesrekening; uit hun publicatiestukken is de rentabiliteit niet rechtstreeks af te leiden.
Wettelijke basis en bron
geen afzonderlijke wettelijke ratio
Veelgestelde vragen
Wat is een goede rentabiliteit?
De KvK noemt een rentabiliteit van het totale vermogen tussen 5% en 10% voor financiers meestal voldoende. Vergelijk daarnaast met eerdere jaren.
Wat is het hefboomeffect?
Is de rentabiliteit van het totale vermogen hoger dan de rente op het vreemd vermogen, dan stijgt de rentabiliteit van het eigen vermogen naarmate er meer is geleend. Bij een lagere RTV werkt de hefboom tegen u.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten