Voorzichtigheidsbeginsel
Grondbeginsel van Dutch GAAP: winsten worden pas verantwoord als ze zijn gerealiseerd, terwijl verliezen en risico's die vóór het einde van het boekjaar zijn ontstaan, worden meegenomen als ze vóór het opmaken van de jaarrekening bekend worden (art. 2:384 lid 2 BW).
Wat betekent voorzichtigheidsbeginsel?
Grondbeginsel van Dutch GAAP: winsten worden pas verantwoord als ze zijn gerealiseerd, terwijl verliezen en risico's die vóór het einde van het boekjaar zijn ontstaan, worden meegenomen als ze vóór het opmaken van de jaarrekening bekend worden (art. 2:384 lid 2 BW).
De wet verlangt voorzichtigheid bij het toepassen van de grondslagen. Verplichtingen met een oorsprong vóór het einde van het boekjaar worden verwerkt als zij vóór het opmaken bekend zijn geworden; voorzienbare verplichtingen en mogelijke verliezen mogen dan in acht worden genomen. Dit rechtvaardigt geen willekeurige stille reserves.
Hoe werkt het?
art. 2:384 lid 2 BW bevat vier regels. Bij het toepassen van de grondslagen wordt voorzichtigheid betracht. Winst telt pas mee als zij op de balansdatum is verwezenlijkt. Verplichtingen met een oorsprong vóór het einde van het boekjaar worden in acht genomen als zij vóór het opmaken bekend zijn geworden. Voorzienbare verplichtingen en mogelijke verliezen met zo’n oorsprong kunnen dan in acht worden genomen.
Het beginsel werkt dus asymmetrisch, maar het gaat alleen om verplichtingen en verliezen die al een oorzaak hebben in het boekjaar. Activa en passiva worden bovendien afzonderlijk gewaardeerd (art. 2:385 lid 1 BW), zodat een meevaller op de ene post een verlies op de andere niet verbergt. In de cijfers komt het terug als afwaardering van activa (art. 2:387 BW) en als voorziening (art. 2:374 lid 1 BW).
Voorbeeld
Een BV heeft per 31 december een vordering van € 8.000 op een klant die sinds oktober niet betaalt. Op 20 februari, vóór het opmaken, wordt de klant failliet verklaard. De oorzaak lag vóór de balansdatum en is bekend vóór het opmaken: de vordering wordt in het oude jaar volledig afgewaardeerd, last € 8.000. Dezelfde BV heeft een pand dat volgens taxatie € 40.000 meer waard is dan de boekwaarde. Die stijging is niet verwezenlijkt: het resultaat daalt met € 8.000 en de meerwaarde compenseert niets.
In de jaarrekening
Waardering op de balans en last in W&V; toelichting bij materiële posten.
Verschil met realisatiebeginsel
Het realisatiebeginsel is de ene helft van het voorzichtigheidsbeginsel: winst pas nemen als zij verwezenlijkt is. Voorzichtigheid omvat ook de andere helft: verplichtingen en verliezen meenemen zodra zij bekend zijn. Realisatie zegt wanneer een bate mag, voorzichtigheid zegt daarnaast wanneer een last moet.
Veelgemaakte fouten
- Zonder onderbouwing extra voorzieningen maken
- Alle toekomstige winst alvast nemen
Waar let u op?
- Loop tussen balansdatum en opmaakdatum na of klanten in betalingsproblemen zijn gekomen en of er claims zijn gemeld.
- Onderbouw elke afwaardering en voorziening per post; een rond bedrag voor de zekerheid is een stille reserve.
- Het beginsel geldt in elke grootteklasse. Micro en klein die fiscale grondslagen toepassen (art. 2:395a lid 7 en 2:396 lid 6 BW), volgen daarvoor de fiscale winstbepaling.
Wettelijke basis en bron
art. 2:384 lid 2 BW
Veelgestelde vragen
Mag u uit voorzichtigheid een extra voorziening vormen?
Alleen op een wettelijke grond: een duidelijk omschreven verplichting, of een toekomstige uitgave met een oorsprong vóór het einde van het boekjaar (art. 2:374 lid 1 BW).
Geldt het beginsel ook voor verliezen die na de balansdatum ontstaan?
Nee. Een brand in februari licht u toe als hij van belang is, maar verwerkt u niet in het oude jaar: de oorzaak ligt na de balansdatum.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten