Bestendige gedragslijn

Wat betekent bestendige gedragslijn?

Het beginsel dat waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen van jaar tot jaar consistent worden toegepast, zodat cijfers vergelijkbaar blijven.

Waarderings- en resultaatbepalingsmethoden blijven tussen jaren consistent. Een wijziging kan nodig of toegestaan zijn, maar moet onderbouwd worden en de effecten moeten waar vereist blijken uit de toelichting. Zo blijft vergelijking zinvol.

Hoe werkt het?

Artikel 2:384 lid 6 BW staat een andere grondslag voor waardering of resultaatbepaling dan in het vorige boekjaar alleen toe wegens gegronde redenen. De reden staat in de toelichting, met de betekenis voor vermogen en resultaat aan de hand van aangepaste cijfers. Voor de indeling van balans en winst-en-verliesrekening geldt hetzelfde (art. 2:363 lid 4 BW). Gegrond is een wijziging die de wet of de Richtlijnen eisen, of die het inzicht belangrijk verbetert (RJ 140).

Een stelselwijziging verwerkt u met terugwerkende kracht: het eigen vermogen aan het eind van het vorige boekjaar wordt herrekend, het cumulatieve effect is een rechtstreekse mutatie in dat vermogen en de vergelijkende cijfers worden aangepast (RJ 140). Een schattingswijziging is geen breuk met de bestendige gedragslijn; die verwerkt u vooruit, in het lopende jaar en de jaren daarna (RJ 145).

Voorbeeld

Een handels-BV waardeert haar voorraad tot en met 2024 volgens FIFO en stapt in 2025 over op gewogen gemiddelde prijzen, omdat de groep waartoe zij sinds dat jaar behoort die methode gebruikt. Onder FIFO was de voorraad eind 2024 € 210.000; onder gemiddelde prijzen € 198.000. De BV verlaagt de voorraad en het eigen vermogen per 1 januari 2025 met € 12.000 (belasting buiten beschouwing gelaten), past de vergelijkende cijfers over 2024 aan en zet reden en effect in de toelichting. Het resultaat over 2025 berekent zij volledig met de nieuwe methode.

In de jaarrekening

Grondslagen en vergelijkende cijfers in de toelichting.

Verschil met een schattingswijziging

Een stelselwijziging verandert de regel: van kostprijs naar actuele waarde, van FIFO naar gemiddelde prijzen. Een schattingswijziging verandert een inschatting binnen dezelfde regel: de gebruiksduur gaat van vijf naar zeven jaar, het percentage oninbare debiteuren van 2 naar 4. De eerste raakt het beginvermogen en de vergelijkende cijfers, de tweede alleen het lopende jaar en de toekomst. Herstel van een materiële fout is een derde categorie (RJ 150).

Veelgemaakte fouten

• Methode veranderen om winst te sturen
• Een schattingswijziging automatisch als stelselwijziging behandelen

Waar let u op?

• Zet de grondslagen per post in de toelichting (art. 2:384 lid 5 BW) en leg de tekst elk jaar naast die van vorig jaar. Een verschil zonder uitleg valt een lezer direct op.
• Wisselt u van boekhoudpakket of administratiekantoor, controleer dan of afschrijvingstermijnen en voorraadmethode gelijk zijn gebleven.
• De overstap naar fiscale grondslagen, die alleen micro en klein mogen maken, heeft een eigen overgangsregel: het vermogensverschil gaat rechtstreeks in het beginvermogen en het vergelijkende cijfer mag ongewijzigd blijven (art. 1 Besluit fiscale waarderingsgrondslagen).

Wettelijke basis en bron

art. 2:384 lid 6 BW

• Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikel 384
• Besluit fiscale waarderingsgrondslagen

Lees ook