Wat betekent kostprijs?
Kostprijs is het bedrag aan uitgaven en toegerekende kosten dat aan een product, dienst of actief wordt toegerekend volgens een gekozen grondslag.
Bij voorraad en zelfgemaakte activa is de samenstelling cruciaal. Kostprijs van de omzet is een periodekostenpost, terwijl voorraadkosten eerst op de balans kunnen staan.
Hoe werkt het?
In de jaarrekening is kostprijs de verzamelnaam voor de verkrijgingsprijs van wat is ingekocht en de vervaardigingsprijs van wat zelf is gemaakt. De verkrijgingsprijs bestaat uit de inkoopprijs en de bijkomende kosten, zoals vracht en invoerrechten (art. 2:388 lid 1 BW). De vervaardigingsprijs omvat de grond- en hulpstoffen en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging zijn toe te rekenen; een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over de bouwtijd mogen worden meegenomen (lid 2).
Voor voorraden noemt RJ 220 wat er niet in hoort: abnormale verspilling, opslagkosten die het productieproces niet vraagt, algemene administratiekosten en verkoopkosten. Gelijksoortige voorraad mag worden gewaardeerd tegen gewogen gemiddelde prijzen, fifo of lifo (art. 2:385 lid 2 BW). Is de opbrengstwaarde lager dan de kostprijs, dan wordt afgewaardeerd (art. 2:387 lid 2 BW).
Voorbeeld
Een meubelmaker (BV) maakt tafels. Hout en beslag: € 150 per tafel. Directe arbeid: 4 uur à € 40 = € 160. De indirecte productiekosten (afschrijving machines, huur werkplaats) zijn € 90.000 per jaar bij een normale productie van 1.500 tafels: € 60 per tafel. Vervaardigingsprijs: 150 + 160 + 60 = € 370. Maakt de werkplaats in een slecht jaar maar 1.000 tafels, dan blijft de opslag € 60; de onderbezetting van € 30.000 is een last van dat jaar.
In de jaarrekening
Voorraad/actief op balans of kostprijs van omzet in W&V.
Verschil met de integrale kostprijs
In een calculatie voor de verkoopprijs rekent u alle kosten mee, ook verkoop en administratie: de integrale kostprijs. Voor de balans mag dat niet; daar tellen alleen de kosten om het product te verkrijgen of te maken. Kost de tafel uit het voorbeeld in de calculatie € 430, dan staat hij toch voor € 370 op de balans.
Veelgemaakte fouten
- Verkoopprijs als kostprijs nemen
- Indirecte kosten zonder methode toerekenen
Waar let u op?
- Baseer de opslag voor indirecte kosten op de normale bezetting, niet op de productie van het jaar, en leg de berekening vast.
- Vergelijk per artikelgroep de kostprijs met de verwachte verkoopprijs min verkoopkosten en waardeer af waar de opbrengst lager is.
- Micro en klein die fiscale grondslagen toepassen, volgen de fiscale kostprijsregels (art. 2:396 lid 6 BW).
Wettelijke basis en bron
art. 2:388 BW
Veelgestelde vragen
Hoort btw bij de kostprijs?
Alleen de btw die u niet kunt terugvragen, bijvoorbeeld bij vrijgestelde prestaties. Aftrekbare voorbelasting is een vordering op de Belastingdienst en geen onderdeel van de verkrijgingsprijs.
Mag ik loonkosten opnemen in de kostprijs van een zelfgemaakt actief?
Ja, als het personeel de uren rechtstreeks aan de vervaardiging heeft besteed en u dat kunt onderbouwen (artikel 2:388 lid 2 BW).
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →