Wat betekent kostprijs van de omzet?
Kostprijs van de omzet is de aan verkochte goederen of diensten toe te rekenen kostprijs in de verslagperiode.
Niet verkochte voorraad blijft in beginsel op de balans. De precieze toerekening van productie- en inkoopkosten volgt de gekozen, toegestane grondslag.
Hoe werkt het?
De post bestaat alleen in het functionele model van de winst-en-verliesrekening: netto-omzet, kostprijs van de omzet, bruto-omzetresultaat, verkoopkosten en algemene beheerskosten (art. 2:377 lid 4 BW, model F van het Besluit modellen jaarrekening). De kostprijs van de omzet bevat de afschrijvingen en waardeverminderingen die bij de productie horen, maar geen rentelasten (lid 4 onder b). In het categoriale model (lid 3, model E) staan de kosten naar soort: grondstoffen, lonen, afschrijvingen.
Voor een handelsbedrijf is de berekening: beginvoorraad plus inkopen min eindvoorraad. Voor een productiebedrijf komen daar de productielonen en de toegerekende indirecte productiekosten bij.
Voorbeeld
Een fietsenwinkel (BV) begint 2026 met € 60.000 voorraad, koopt voor € 410.000 in (inclusief € 6.000 vracht) en telt op 31 december € 75.000 voorraad, na € 3.000 afwaardering van incourante modellen. Kostprijs van de omzet: 60.000 + 410.000 − 75.000 = € 395.000. De afwaardering zit daarin, want zij verlaagt de eindvoorraad. Bij € 590.000 netto-omzet is het bruto-omzetresultaat € 195.000, ofwel 33,1%. Was de inkoop van € 410.000 rechtstreeks als kosten geboekt, dan was de winst € 15.000 te laag uitgekomen.
In de jaarrekening
W&V bij functionele indeling; voorraad op balans.
Verschil met de inkopen van het jaar
Inkopen zijn wat u in het boekjaar hebt gekocht; de kostprijs van de omzet is wat u van die en eerdere inkopen hebt verkocht. Het verschil is de voorraadmutatie. Groeit de voorraad, dan is de kostprijs van de omzet lager dan de inkopen; krimpt zij, dan hoger.
Veelgemaakte fouten
- Alle inkopen direct als kost boeken
- Verkoopkosten zonder definitie in kostprijs opnemen
Waar let u op?
- Leg vast welke kosten u tot de kostprijs rekent en welke tot verkoop of beheer; de indeling mag alleen wegens gegronde redenen afwijken van die van vorig jaar (art. 2:363 lid 4 BW).
- Tel de voorraad op balansdatum; zonder betrouwbare eindvoorraad is de post niet te berekenen.
- Klein en middelgroot trekken netto-omzet, kostprijs van de omzet en overige bedrijfsopbrengsten samen tot één post bruto-bedrijfsresultaat (art. 2:396 lid 4 BW en art. 2:397 lid 3 BW). Micro gebruikt de verkorte categoriale opzet van art. 2:395a lid 5 BW.
Wettelijke basis en bron
art. 2:377 en 2:388 BW
Veelgestelde vragen
Horen de lonen van verkopers bij de kostprijs van de omzet?
Nee. In het functionele model horen zij bij de verkoopkosten. Alleen lonen van medewerkers die het product maken of de dienst uitvoeren, tellen mee.
Hoe bepaal ik de kostprijs van de omzet bij een dienstverlener?
Met de directe kosten van de uitgevoerde opdrachten: de loonkosten van de uitvoerende medewerkers, ingehuurde derden en projectgebonden kosten. Het categoriale model vraagt die toerekening niet.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →