Latente belasting
Belasting die in de toekomst betaald of verrekend wordt door tijdelijke verschillen tussen commerciële en fiscale waardering. Kan als voorziening (passief) of vordering (actief) op de balans staan.
Wat betekent latente belasting?
Belasting die in de toekomst betaald of verrekend wordt door tijdelijke verschillen tussen commerciële en fiscale waardering. Kan als voorziening (passief) of vordering (actief) op de balans staan.
Tijdelijke verschillen tussen commerciële en fiscale boekwaarden kunnen toekomstige belastingbetalingen of -voordelen veroorzaken. Een latente belastingvordering mag niet zonder beoordeling van realiseerbaarheid worden opgenomen. Permanente verschillen vormen geen latentie.
Hoe werkt het?
Een latentie ontstaat door een tijdelijk verschil tussen de boekwaarde van een actief of schuld in de jaarrekening en de fiscale boekwaarde (RJ 272). Is de commerciële waarde van een actief hoger, dan wordt later fiscaal minder afgeschreven en dus meer belasting betaald: een latente belastingverplichting, die de wet als afzonderlijke voorziening noemt (art. 2:374 lid 4 onder a BW). Is de commerciële waarde lager, of is er een verrekenbaar verlies, dan ontstaat een latente belastingvordering.
Een vordering neemt u alleen op voor zover toekomstige fiscale winst waarschijnlijk is. De waardering volgt de tarieven en wetgeving die op balansdatum zijn vastgesteld, nominaal of tegen contante waarde.
Voorbeeld
Een BV met € 160.000 winst vóór belasting activeert in 2026 € 80.000 ontwikkelingskosten en schrijft die vanaf 2027 in vier jaar af. Fiscaal neemt zij de kosten in 2026 ineens (art. 3.30 lid 3 Wet IB 2001), zodat de fiscale winst € 80.000 is. Actuele belasting, 19% tot € 200.000 winst: € 15.200. Eind 2026 is de commerciële boekwaarde € 80.000 en de fiscale nihil; over dat tijdelijke verschil is de latente belastingverplichting 19% × 80.000 = € 15.200. Belastinglast 2026: 15.200 + 15.200 = € 30.400, ofwel 19% van de commerciële winst. In 2027 tot en met 2030 valt elk jaar € 3.800 vrij, omdat de fiscale winst dan € 20.000 hoger is dan de commerciële.
In de jaarrekening
Latente vordering bij activa of latente verplichting bij passiva; toelichting waar nodig.
Verschil met verschuldigde belasting
De over het boekjaar verschuldigde belasting (de actuele belasting) is de belasting die over de fiscale winst van dat jaar is berekend. Betaalde voorlopige aanslagen verminderen de nog te betalen belasting op de balans, niet de belastinglast. De latente belasting is het bedrag dat later meer of minder wordt betaald doordat commerciële en fiscale waardering nu verschillen. Samen vormen beide de belastinglast in de winst-en-verliesrekening.
Veelgemaakte fouten
- Elk fiscaal verschil als tijdelijk aanmerken
- Toekomstig belastingtarief ongecontroleerd invullen
Waar let u op?
- Maak per balanspost een staat met commerciële waarde, fiscale waarde, verschil en tarief.
- Onderbouw een vordering uit verliescompensatie elk jaar opnieuw met een winstprognose.
- Micro en klein die de fiscale grondslagen toepassen (art. 2:396 lid 6 BW), hebben geen waarderingsverschillen en dus geen latenties daarover.
Wettelijke basis en bron
art. 2:374 BW; RJ 272
Veelgestelde vragen
Leidt een niet-aftrekbare boete tot een latentie?
Nee. Dat is een permanent verschil: het bedrag is commercieel een last en fiscaal nooit aftrekbaar, dus er ontstaat geen latente post.
Wanneer mag ik een verlies als belastingvordering opnemen?
Als waarschijnlijk is dat u genoeg fiscale winst maakt om het verlies te verrekenen. Een startende BV met alleen verliezen kan dat meestal niet onderbouwen.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten