Begrip

Winst-en-verliesrekening

De winst-en-verliesrekening toont de opbrengsten en kosten van een boekjaar en het daaruit volgende resultaat. Zij beschrijft een periode, terwijl de balans een momentopname is.

✓ Eerste jaarrekening gratis ✓ Micro tot grote rechtspersoon ✓ Publicatieversie per grootteklasse ✓ Primaire database in de EU · verwerkersovereenkomst

Wat betekent winst-en-verliesrekening?

De winst-en-verliesrekening toont de opbrengsten en kosten van een boekjaar en het daaruit volgende resultaat. Zij beschrijft een periode, terwijl de balans een momentopname is.

Baten en lasten worden aan het boekjaar toegerekend, ongeacht wanneer de betaling plaatsvindt. De toegestane indeling kan naar kostensoorten of functies verschillen. De openbaar te maken versie hangt af van de grootteklasse.

Hoe werkt het?

art. 2:377 BW geeft twee indelingen voor de baten en lasten uit de gewone bedrijfsuitoefening. Het categoriale model (lid 3) rangschikt naar kostensoort: netto-omzet, lonen, sociale lasten, grond- en hulpstoffen, afschrijvingen en overige bedrijfskosten. Het functionele model (lid 4) rangschikt naar functie: kostprijs van de omzet, verkoopkosten en algemene beheerskosten, met het bruto-omzetresultaat als tussentelling. In het Besluit modellen jaarrekening zijn dat de modellen E en F.

Beide eindigen met de financiële baten en lasten, de belastingen en het resultaat na belastingen (art. 2:377 lid 1 BW). Netto-omzet is de opbrengst uit levering van goederen en diensten, onder aftrek van kortingen en van over de omzet geheven belastingen zoals btw (lid 6).

Voorbeeld

Een productie-BV heeft € 200.000 omzet. Categoriaal: grondstoffen € 70.000, lonen en sociale lasten € 60.000, afschrijvingen € 10.000 en overige bedrijfskosten € 30.000; samen € 170.000, bedrijfsresultaat € 30.000. Functioneel worden dezelfde kosten anders verdeeld: van de lonen hoort € 40.000 bij productie, € 12.000 bij verkoop en € 8.000 bij beheer, en afschrijvingen en overige kosten worden op dezelfde manier toegerekend. Uitkomst: kostprijs van de omzet € 125.000, bruto-omzetresultaat € 75.000, verkoopkosten € 25.000, algemene beheerskosten € 20.000, bedrijfsresultaat opnieuw € 30.000.

In de jaarrekening

Winst-en-verliesrekening intern voor elke klasse; micro en klein publiceren die doorgaans niet.

Verschil met kasstroomoverzicht

De winst-en-verliesrekening toont baten en lasten, toegerekend aan het jaar waarin zij thuishoren; het kasstroomoverzicht toont ontvangsten en uitgaven. De winst-en-verliesrekening is een wettelijk onderdeel van elke jaarrekening (art. 2:361 lid 1 BW); het kasstroomoverzicht staat niet in dat artikel maar in de Richtlijnen (RJ 360).

Veelgemaakte fouten

  • Kasontvangsten als omzet beschouwen
  • Kosten pas boeken bij betaling

Waar let u op?

  • Kies één model en houd het aan; afwijken van het voorgaande jaar vraagt gegronde redenen en toelichting (art. 2:363 lid 4 BW).
  • Bij het functionele model vermeldt u lonen en sociale lasten alsnog in de toelichting (art. 2:382 BW).
  • Micro heeft een eigen korte opstelling (art. 2:395a lid 5 BW); klein en middelgroot mogen de omzet en de kosten van grond- en hulpstoffen samentrekken tot het bruto-bedrijfsresultaat (art. 2:396 lid 4 en 2:397 lid 3 BW). Stap voor stap: winst-en-verliesrekening opstellen.

Wettelijke basis en bron

art. 2:377 BW

Veelgestelde vragen

Moet een kleine BV een winst-en-verliesrekening opstellen?

Ja. Zij is onderdeel van de jaarrekening die het bestuur opmaakt. Alleen de openbaarmaking vervalt: klein deponeert de balans en de toelichting (art. 2:396 lid 8 BW).

Wat is het verschil tussen het categoriale en het functionele model?

Het categoriale model toont wat voor kosten er zijn gemaakt, zoals lonen en afschrijvingen. Het functionele model toont waarvoor: productie, verkoop of beheer. Het resultaat is in beide gelijk.

Lees ook

Klaar voor uw jaarrekening?

Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.

Gratis starten