Richtlijnen (RJ)

Wijzigingen in de RJ en RJk: editie 2026 en editie 2027

Wat verandert er in de Richtlijnen voor uw jaarrekening 2026 en 2027? Per hoofdstuk, met de ingangsdatum en de grootteklassen die het raakt.

Gratis starten Bekijk de kennisgids

✓ Eerste jaarrekening gratis ✓ Micro tot grote rechtspersoon ✓ Publicatieversie per grootteklasse ✓ Primaire database in de EU · verwerkersovereenkomst

Het korte antwoord

Editie 2026 geldt voor boekjaren vanaf 1 januari 2026, editie 2027 vanaf 1 januari 2027. De meeste wijzigingen zijn verduidelijkingen. Inhoudelijk vallen op: convenantbreuk met afstand van opeising, geen latentie bij eerste verwerking, een smallere vrijstelling voor aandelenbeloningen en publicatie van micro-informatie (2026), en een vaste indeling van rente en dividend in het kasstroomoverzicht (2027).

Bijgewerkt op 27 oktober 2026

Kerngegevens

Boekjaar 2025	Editie 2025 (verschenen september 2024)
Boekjaar 2026	Editie 2026 (verschenen september 2025)
Boekjaar 2027	Editie 2027 (verschenen september 2026)
Eerder toepassen	RJ: aanbevolen (RJ 100.206); RJk: normaal toegestaan (RJk A1.107)
Klassen in de tabellen	M = micro, K = klein, MG = middelgroot, G = groot

Zo leest u dit overzicht

De RJ-bundel geldt voor middelgroot en groot, en voor een kleine rechtspersoon die hem kiest; de RJk voor micro en klein. Een wijziging in de RJ raakt een kleine rechtspersoon op de RJk dus alleen als de RJk naar die alinea verwijst of zelf mee verandert. Elke regel hieronder noemt het hoofdstuk, wat er verandert, vanaf welk boekjaar en welke klassen het raakt. Waar de RJ een wijziging als verduidelijking zonder inhoudelijke bedoeling presenteert, staat dat erbij.

Wie nu de jaarrekening 2025 afrondt, werkt met editie 2025. Die bracht onder meer de vervanging van het Stramien door een inleidende paragraaf over de uitgangspunten, een nieuwe indeling van RJ 214, regels voor vitaliteitsregelingen en vervroegde uittreding (RJ 271, RJk B14), aanpassingen voor de Wet toekomst pensioenen en de Pijler 2-winstbelastingen (RJ 272, RJk B15).

Editie 2026: geldt vanaf boekjaar 2026

Onderwerp	Hoofdstuk	Wat verandert	Klassen
Convenantbreuk	RJ 254.307; RJk B9.206	Is op balansdatum een leningsvoorwaarde geschonden, dan blijft de lening langlopend als de bank vóór balansdatum afstand heeft gedaan van opeising, of een herstelperiode heeft gegeven die tot minstens twaalf maanden na balansdatum loopt. Nieuw is de afstand als eigen route. Overeenstemming na balansdatum maar vóór het opmaken mag ook, mits toegelicht.	M, K, MG, G
Latentie bij eerste verwerking	RJ 272.301–306a; RJk B15.105–106	Geen latente belasting voor tijdelijke verschillen die ontstaan bij de eerste verwerking van een actief of verplichting, als de transactie geen overname is, het resultaat niet raakt en geen even grote belastbare en verrekenbare verschillen geeft. De RJk noemt ook de verplichte uitzondering voor goodwill uit een overname.	M, K, MG, G; niet bij fiscale grondslagen
Op aandelen gebaseerde betalingen	RJ 275.103a en 275.603; RJk B14.129	Alleen regelingen die een partij buiten de consolidatiekring afwikkelt, blijven vrijgesteld. Regelingen die zowel onder de oude als onder de nieuwe vrijstelling vielen, mogen de vergelijkende cijfers ongemoeid laten (RJ-Uiting 2025-12).	K, MG, G
Onderhoudsvoorziening	RJ 212.451 en 212.810; RJk B2.135	Een nieuwe schatting van de kosten of de termijn van groot onderhoud verdeelt u over de resterende opbouwperiode; inhaaldotaties vervallen. De overgang mag prospectief.	MG, G; micro en klein via de verwijzing in RJk B2.135
Betalingskortingen	RJ 222, 270 en 273.202; RJk B13.110 en B5.103	Een betalingskorting is geen rentelast meer. Zij verlaagt als variabele vergoeding de opbrengst, of is een financieringscomponent.	alle
Preferent dividend	RJ 160.209; RJk A4.109	Preferent dividend is een schuld op balansdatum als de statuten het voorschrijven en er voldoende vrij uitkeerbaar vermogen is; een ontbrekende goedkeuring van het BV-bestuur wordt vermeld.	alle
Wettelijke reserve deelnemingen	RJ 214.510; RJk B3.121	Gaat u een bestaand belang waarderen tegen nettovermogenswaarde, dan horen niet vrij uitkeerbare ingehouden winsten van de deelneming in de wettelijke reserve.	alle
Kostprijs van voorraden	RJ 220.601a	De kostprijs van voorraden die als last is verwerkt, staat in de toelichting, ook bij een functioneel model.	G; middelgroot vrijgesteld
Honoraria duurzaamheidsassurance	RJ 390.301	Apart vermelden, of onder de andere controleopdrachten met de omschrijving "andere assurance-opdrachten".	G
IFRS en Titel 9	RJ 105 (nieuw); RJ 240	IFRS-alinea's bij elkaar in RJ 105; RJ 240 nieuw ingedeeld. Geen inhoudelijke wijziging beoogd.	MG, G

Alleen in de RJk (editie 2026). Na een project om de RJk beter toegankelijk te maken kregen A2, A3, A4, A8, B2, B10 en B18 verduidelijkingen (RJ-Uiting 2025-10): voorbeelden van signalen van twijfel aan de continuïteit (A2.214a), een aanbeveling om het Besluit modellen jaarrekening ook te volgen waar het niet verplicht is (A2.114a), het verbod op terugwerkende kracht bij een schattingswijziging (A3.205), een schema voor gebeurtenissen na balansdatum (A4), verwerking van verplichte reservemutaties in de opgemaakte balans (A8.101), kostenvoorbeelden bij materiële vaste activa (B2.107a–c), geen voorziening voor eigen risico (B10.103), een rekenrente op basis van hoogwaardige ondernemingsobligaties (B10.106) en regels voor niet in de balans opgenomen activa (B10.3). De concessieregels (B18.3) vervielen. Voor de micro is nieuw dat aanvullende gegevens bij uitzonderlijke omstandigheden, zoals twijfel aan de continuïteit, ook in de gedeponeerde balans komen (M1.401). Hoofdstuk M2 voor micro zorgaanbieders is toegevoegd.

Sectoren. RJ 400, 404 en 405 volgen de corporate governance code 2025 met de verklaring omtrent risicobeheersing (al vanaf boekjaar 2025). RJ 610 kreeg uitkeringsvermogen en spreidingsvermogen uit de Wet toekomst pensioenen. De grens voor een kleine fondsenwervende organisatie ging naar € 1.000.000 (RJ 650, RJk C2; vanaf boekjaar 2025, mag al voor 2024). RJ 655 en RJk C3 volgen de gewijzigde Regeling openbare jaarverantwoording WMG; RJ 660 maakt een compact bestuursverslag mogelijk.

Editie 2027: geldt vanaf boekjaar 2027

Onderwerp	Hoofdstuk	Wat verandert	Klassen
Afzonderlijk vermelden	RJ 115.213a; RJk A2.113a	Naast de cijfermatige vuistregels (5% van het balanstotaal, 10% van de rubriek) weegt u kwalitatieve kenmerken: aard, functie, liquiditeit, waarderingsgrondslag, onzekerheid, looptijd en beperkingen in gebruik. Bron: IFRS 18.	alle
Besluit modellen als het niet hoeft	RJ 115.216; RJk A2.114a	Aanbeveling om het Besluit modellen jaarrekening zoveel mogelijk te volgen, ook waar het niet is voorgeschreven, zoals bij de micro (art. 1 lid 3 van dat besluit). De RJk had de aanbeveling al sinds 2026 en verwijst nu ook naar afdeling C.	alle
Kasstroomoverzicht	RJ 360.212, 213 en 213a	Ontvangen rente en dividend horen bij investeren, betaalde rente (ook geactiveerde) en betaald dividend bij financieren. Alleen wie beleggen of financieren als normaal bedrijf heeft, mag ze operationeel tonen. De indirecte methode start bij een subtotaal uit de winst-en-verliesrekening, bij voorkeur het nu gedefinieerde bedrijfsresultaat. Alinea 216 vervalt.	MG, G; K met een vrijwillig kasstroomoverzicht
Deelneming zonder invloed van betekenis	RJ 214.305; RJk B3.109 en B3.126	Bij waardering tegen actuele waarde mogen waardeveranderingen direct in het resultaat, met een herwaarderingsreserve als frequente koersen ontbreken. Bij kostprijs is het dividend de eerste post van de financiële baten. Voor klein was de verwerking in het resultaat al toegestaan; de RJk verduidelijkt.	K, MG, G; niet micro
Gerealiseerde herwaardering	RJ 240.222	Brengt u een gerealiseerde herwaardering via het resultaat, dan toont u het brutobedrag, inclusief de vrijval van de latente belasting, op een eigen regel vóór de financiële baten en lasten.	MG, G
Pijler 2-aansprakelijkheid	RJ 252.517 en 272.717; RJk B10.205	Is de rechtspersoon aansprakelijk voor bijheffing over laagbelaste groepsonderdelen, dan vermeldt zij dat.	alle, in groepen onder de Wet minimumbelasting 2024
Verhoudingscijfer omzet	RJ 270.601	Een middelgrote rechtspersoon die een bruto-bedrijfsresultaat toont, noemt de procentuele stijging of daling van de netto-omzet. Dat stond al in art. 2:397 lid 3 BW.	MG
Vervroegde uittreding	RJ 271.405	De beste schatting van de voorziening volgt de regels van RJ 252.	MG, G
Kosten van hedging	RJ 290.608a, 641 en 642	Onvermijdbare kosten van een derivaat of een deel van het derivaat mogen buiten de hedgerelatie blijven; de verwerking daarvan is uitgewerkt. Alinea 628 vervalt.	MG, G
Consolidatie	RJ 217	Nieuw ingedeeld met een transponeringstabel; geen inhoudelijke wijziging beoogd.	MG, G
Inzichtvereiste klein	RJk B18.104	De verwijzing is rechtgezet naar art. 2:362 lid 4 BW: aanvullende gegevens die het inzicht vraagt, zoals belangrijke gebeurtenissen.	K

Eerdere ingangsdatum. Een paar wijzigingen staan in editie 2027 maar gelden al voor boekjaar 2026: de beleidswaarde voor woningcorporaties (RJ 645, RJ-Uiting 2026-7), de Regeling openbare jaarverantwoording Jeugdwet (RJ 655, RJk C3 en M2) en de overgangsregel voor aandelenbeloningen (RJ 275.603). Verder kregen RJ 611 (premiepensioeninstellingen) en RJ 600 en 605 (banken, verzekeraars) aanpassingen vanaf 2027, en gaan de sectorhoofdstukken RJ 640 en 650 en RJk C1 en C2 uitdrukkelijk voor op de algemene hoofdstukken.

Casus: een convenantbreuk op 31 december 2026

Kozijnfabriek Haverkamp BV (fictief, klein) heeft een banklening van € 900.000, af te lossen met € 150.000 per jaar. De bank eist een solvabiliteit van ten minste 25%; op 31 december 2026 is die 22%, waardoor de lening volgens de voorwaarden direct opeisbaar is. De vlottende activa zijn € 1.200.000, de overige kortlopende schulden € 700.000.

Scenario	Rubricering lening (RJk B9.206)	Kortlopende schulden	Current ratio
A. De bank doet op 18 december 2026 schriftelijk afstand van opeising wegens deze breuk	€ 750.000 langlopend, € 150.000 aflossing kortlopend	€ 850.000	1,41
B. Op 20 december 2026 komt een herstelperiode tot en met 30 september 2027	Herstelperiode korter dan twaalf maanden: € 900.000 kortlopend	€ 1.600.000	0,75
C. De afstand wordt op 10 februari 2027 getekend; opmaken op 20 april 2027	Langlopend mag, met toelichting van deze keuze (art. 9 Besluit modellen jaarrekening)	€ 850.000	1,41

Scenario A was vóór boekjaar 2026 niet uitdrukkelijk geregeld; nu is het een zelfstandige route. Verwacht Haverkamp ondanks de afstand dat zij binnen twaalf maanden opnieuw niet aan de eis voldoet, dan mag zij de lening alsnog als kortlopend tonen en dat vermelden (RJk B9.206a). Een middelgrote of grote BV volgt dezelfde lijn via RJ 254.307 en 254.307a.

Casus: rente en dividend in het kasstroomoverzicht 2027

Distributiecentrum Delta BV (fictief, middelgroot) betaalt in 2027 € 85.000 rente, ontvangt € 12.000 rente en € 30.000 dividend van een minderheidsbelang, en keert € 200.000 dividend uit. Tot en met 2026 toonde zij alle rente in de operationele kasstroom.

Vanaf 2027: ontvangen rente en dividend, samen € 42.000, onder investeringsactiviteiten; betaalde rente van € 85.000 onder financieringsactiviteiten, naast het uitgekeerde dividend van € 200.000.
De operationele kasstroom 2027 is daardoor € 43.000 hoger dan bij de oude indeling (€ 85.000 betaalde rente eruit, € 42.000 ontvangsten eruit).
De vergelijkende cijfers over 2026 deelt Delta op dezelfde manier in en zij licht de herziening toe (art. 2:363 lid 5 BW). Begint zij de indirecte methode bij het resultaat na belastingen, dan moet dat aansluiten op een subtotaal van het model; de RJ beveelt het bedrijfsresultaat aan.

Checklist per grootteklasse

Klasse	Boekjaar 2026: nagaan	Boekjaar 2027: nagaan
Micro	Rubricering leningen bij convenantbreuk; aanvullende gegevens bij twijfel aan de continuïteit ook deponeren (M1.401); geen voorziening eigen risico	Kwalitatieve criteria bij samenvoegen; Besluit modellen als voorbeeld
Klein	Convenantbreuk; latenties bij eerste verwerking; betalingskortingen; preferent dividend; reservemutaties in de opgemaakte balans	Kwalitatieve criteria; deelnemingen zonder invloed van betekenis; aanvullende gegevens voor het inzicht (B18.104)
Middelgroot	RJ 254.307; onderhoudsvoorziening RJ 212.451; aandelenbeloningen RJ 275; preferent dividend	Kasstroomoverzicht RJ 360; verhoudingscijfer omzet; RJ 214.305; RJ 315-vrijstelling voor financiële activa
Groot	Als middelgroot, plus kostprijs voorraden (220.601a) en assurancehonoraria (390.301)	Als middelgroot, plus RJ 240.222, Pijler 2-vermelding en hedging (RJ 290)

Twijfelt u welke editie bij uw boekjaar hoort: de editieregels op de hub.

Zo werkt het bij Jaarrekening.io

Jaarrekening.io legt elke inhoudelijke wijziging uit de edities vast met de begindatum van het boekjaar waarvoor zij geldt. Voor een eerder boekjaar verschijnt zo'n vraag als vrijwillige keuze, vanaf de ingangsdatum als verplichte vraag. Een jaarrekening 2025 krijgt zo geen eisen uit editie 2026 opgelegd, maar u kunt ze wel al toepassen.

Bronnen

Juridische mededeling: deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen fiscaal of juridisch advies of accountantscontrole. De inhoudelijke juistheid en volledigheid van de jaarrekening blijven de verantwoordelijkheid van het bestuur.

Veelgestelde vragen

Wat verandert er in de RJ-editie 2026?

Editie 2026 geldt voor boekjaren vanaf 1 januari 2026. Inhoudelijk belangrijk zijn onder meer: een lening blijft langlopend na een convenantbreuk als de bank vóór balansdatum afstand heeft gedaan van opeising (RJ 254, RJk B9), geen latentie bij de eerste verwerking van bepaalde activa (RJ 272, RJk B15), een smallere vrijstelling voor op aandelen gebaseerde betalingen (RJ 275) en betalingskortingen die niet meer als rente worden geboekt. De RJk kreeg daarnaast veel verduidelijkingen en een nieuw hoofdstuk M2.

Wat verandert er in de RJ-editie 2027?

Editie 2027 geldt voor boekjaren vanaf 1 januari 2027. De belangrijkste wijzigingen: kwalitatieve criteria voor afzonderlijke vermelding (RJ 115, RJk A2), een vaste indeling van rente en dividend in het kasstroomoverzicht (RJ 360), waardeveranderingen van deelnemingen zonder invloed van betekenis in het resultaat (RJ 214) en een vermelding bij aansprakelijkheid voor Pijler 2-winstbelasting.

Moet ik editie 2026 al toepassen op mijn jaarrekening 2025?

Nee. Voor een boekjaar dat in 2025 begint, geldt editie 2025. De RJ beveelt eerdere toepassing van nieuwe Richtlijnen aan en de RJk staat haar normaal toe, tenzij een Richtlijn iets anders zegt. Pas wel op met wijzigingen die een eigen, eerdere ingangsdatum hebben, zoals sommige sectorregels.

Waar vind ik de officiële lijst met wijzigingen?

In de Ten geleide bij elke jaareditie van de RJ- en RJk-bundel, als pdf op rjnet.nl onder Richtlijnen, Ten geleides. De achterliggende RJ-Uitingen staan op rjnet.nl onder Uitingen, met de ingangsdatum per Uiting. In de bundel zelf staat een verticale streep naast elke gewijzigde alinea.

Geldt een wijziging uit editie 2027 soms al voor boekjaar 2026?

Ja, als de RJ-Uiting een eerdere ingangsdatum noemt. Voorbeelden: de beleidswaarde voor woningcorporaties (RJ 645), de nieuwe regels voor jeugdhulpaanbieders (RJ 655, RJk C3 en M2) en de overgangsregel voor op aandelen gebaseerde betalingen (RJ 275.603). Die staan in editie 2027 maar gelden vanaf boekjaar 2026.

Lees ook

Richtlijnen: overzicht en edities →De RJk voor micro en klein →RJ 254 schulden →RJ 360 kasstroomoverzicht →RJ 272 belastingen naar de winst →Jaarrekening 2026 deponeren →Lening met aflossing volgend jaar op de balans →

Klaar voor uw jaarrekening?

Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.

Gratis starten