Wat doet de kascommissie met de jaarrekening van een vereniging?
De kascommissie bestaat uit minimaal twee leden die geen deel van het bestuur zijn, wordt jaarlijks benoemd door de ledenvergadering en onderzoekt de balans en de staat van baten en lasten (art. 2:48 lid 2 BW). Ze rapporteert aan de vergadering. Dat is alleen verplicht zonder raad van commissarissen of accountantsverklaring.
Het korte antwoord
De kascommissie bestaat uit minimaal twee leden die geen deel van het bestuur zijn, wordt jaarlijks benoemd door de ledenvergadering en onderzoekt de balans en de staat van baten en lasten (art. 2:48 lid 2 BW). Ze rapporteert aan de vergadering. Dat is alleen verplicht zonder raad van commissarissen of accountantsverklaring.
Bijgewerkt op 27 oktober 2026
Wanneer de wet een kascommissie voorschrijft
Artikel 2:48 lid 2 BW verplicht tot een kascommissie als aan twee voorwaarden is voldaan: er is geen raad van commissarissen en er wordt aan de ledenvergadering geen verklaring van een accountant overgelegd over de getrouwheid van de stukken. Is er een van beide, dan hoeft de vergadering geen commissie te benoemen. Voor een vereniging die onder Titel 9 valt, blijft dit lid gelden: de wet verklaart het toepasselijk (art. 2:49 lid 4 BW). Alleen lid 1, het ter goedkeuring voorleggen, valt dan weg omdat artikel 2:49 een eigen regeling kent.
Ontbreekt een raad van commissarissen en wordt omtrent de getrouwheid van de stukken aan de algemene vergadering niet overgelegd een verklaring afkomstig van een accountant als bedoeld in artikel 393 lid 1, dan benoemt de algemene vergadering jaarlijks een commissie van ten minste twee leden die geen deel van het bestuur mogen uitmaken.
Een stichting heeft geen leden en dus geen wettelijke kascommissie. De statuten of een subsidiegever kunnen er wel een eisen; dan is het een statutaire commissie met de taken die daar staan.
Wat de wet de commissie laat doen
- De commissie onderzoekt de balans en de staat van baten en lasten met toelichting, de stukken die het bestuur aan de vergadering voorlegt.
- Ze brengt verslag uit aan de algemene vergadering van haar bevindingen.
- Het bestuur moet haar alle gevraagde inlichtingen geven, desgewenst de kas en de waarden tonen en de boeken en bescheiden beschikbaar stellen.
Dat is alles wat er staat. De wet noemt geen werkwijze, geen steekproefomvang en geen kwalificaties. De commissie geeft geen accountantsverklaring en haar oordeel is geen wettelijke controle; haar waarde zit in de onafhankelijke blik van leden die niet in het bestuur zitten.
Wat een goede kascommissie in de praktijk nakijkt
| Onderdeel | Wat u controleert | Waarmee |
|---|---|---|
| Banksaldo | Staat het bedrag op de balans gelijk aan het saldo per 31 december? | Bankafschriften en spaarrekening |
| Kas | Klopt het geld in kas met de administratie? | Telling in aanwezigheid van de penningmeester |
| Contributie | Komt de bate overeen met het aantal leden × tarief? | Ledenlijst en tarieven |
| Uitgaven bestuur | Zijn declaraties onderbouwd en goedgekeurd door een ander? | Steekproef bonnen en betalingen |
| Reserves | Is de herkomst van de reserves te volgen? | Vorige jaarrekening en besluiten |
| Begroting | Zijn grote afwijkingen verklaard? | Begroting en realisatie naast elkaar |
Casus: de telling van het kasgeld
Korfbalvereniging De Wissel (fictief) heeft 180 leden en een bestuur van vijf. De algemene vergadering benoemt in 2025 twee leden, Saskia en Dennis, tot kascommissie. Zij komen in mei 2026 bij de penningmeester langs en controleren de jaarrekening 2025.
- Banksaldo: de balans noemt € 28.450; het afschrift van 31 december toont € 28.450. Akkoord.
- Kas: de balans noemt € 612. Bij de telling in de kantinelade ligt € 552. Verschil: € 60.
- De penningmeester vindt de kassabon van een toernooi-aankoop van € 60 die niet is verwerkt. Het verschil is verklaard; de aankoop wordt alsnog als last in 2025 geboekt.
- Contributie: 180 leden × € 120 is € 21.600; de jaarrekening toont € 21.600. Akkoord.
Het verslag aan de vergadering is kort: de stukken zijn onderzocht, één kasverschil van € 60 is verklaard en verwerkt, de commissie adviseert goedkeuring en decharge voor het bestuur. De vergadering is niet aan dat advies gebonden.
Kascommissie, goedkeuring en decharge
Drie dingen worden vaak door elkaar gehaald. Het advies van de commissie is niet bindend. De goedkeuring van de stukken (art. 2:48 lid 1 BW) of, onder Titel 9, de vaststelling (art. 2:49 lid 3 BW) is het besluit van de algemene vergadering. En decharge, het ontslaan van bestuurders van aansprakelijkheid voor het gevoerde beleid, is een eigen besluit. De wet zegt voor Titel 9-verenigingen uitdrukkelijk dat vaststelling niet strekt tot kwijting. Neem decharge daarom als apart agendapunt of vastgelegd besluit op; zie decharge. Hoe ver decharge reikt, is een juridische vraag die buiten deze pagina valt.
De termijnen: het bestuur legt de stukken uiterlijk zes maanden na het boekjaar aan de vergadering voor, behoudens verlenging door de vergadering (art. 2:48 lid 1 BW). Plan het onderzoek van de commissie dus ruim vóór die datum.
Zo werkt het bij Jaarrekening.io
Jaarrekening.io ondersteunt een kascommissie niet. De app stelt de jaarrekening van een vereniging alleen op als zij onder artikel 2:360 lid 3 BW valt; zonder die status kunt u de cijfers uit uw boekhouding gebruiken, maar de app maakt het kasonderzoek niet.
Bronnen
- Art. 2:48 BW: kascommissie en goedkeuring, tekst geldend vanaf 1 juli 2026 (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:49 BW: vereniging onder Titel 9: vaststelling en kascommissie, tekst geldend vanaf 1 juli 2026 (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:393 BW: accountantscontrole, tekst geldend vanaf 1 juli 2026 (wetten.overheid.nl)
Veelgestelde vragen
Is een kascommissie verplicht?
Voor een vereniging wel, tenzij er een raad van commissarissen is of de stukken met een accountantsverklaring aan de ledenvergadering worden voorgelegd (art. 2:48 lid 2 BW). Voor een stichting niet; de statuten kunnen er een voorschrijven.
Wie mag in de kascommissie zitten?
Ten minste twee leden die geen deel van het bestuur mogen uitmaken (art. 2:48 lid 2 BW). De vergadering benoemt hen elk jaar. De statuten of het huishoudelijk reglement kunnen strengere eisen stellen, zoals een maximale zittingsduur.
Wat is het verschil tussen een kascommissie en een accountant?
De kascommissie bestaat uit leden en geeft een advies aan de vergadering. Een accountant geeft een verklaring volgens vaste standaarden en is beroepsmatig verantwoordelijk. Een kascommissie kan een accountant niet vervangen als de wet of een subsidiegever een accountantsverklaring eist.
Geeft de kascommissie decharge aan het bestuur?
Nee. De kascommissie adviseert. Over goedkeuring van de stukken en over decharge besluit de algemene vergadering, in twee afzonderlijke besluiten.
Wat als het bestuur de kascommissie niet wil helpen?
Het bestuur is verplicht alle gevraagde inlichtingen te geven en de kas, de waarden en de boeken te tonen (art. 2:48 lid 2 BW). Weigert het dat, meld het dan in uw verslag aan de vergadering, die kan beslissen of goedkeuring dan mogelijk is.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten