Wat valt onder groot onderhoud?
Een revisie na vier jaar, het schilderwerk van een pand, een grote keuring met herstel: dat is geen gewone reparatie. Hoe u het verwerkt, hangt af van wat het is en welke methode u kiest.
Het korte antwoord
Groot onderhoud zijn periodieke werkzaamheden na een langere gebruiksperiode die de staat van een actief op peil houden, zoals revisie, renovatie en inspectie. Vervanging van een belangrijk onderdeel is een component; frequent onderhoud is kosten. Groot onderhoud verwerkt u in de boekwaarde of via een onderhoudsvoorziening.
Bijgewerkt op 27 oktober 2026
Kerngegevens
| Richtlijn | RJ 212.445 tot en met 212.452; voor micro en klein RJk B2.122 en B2.135 |
| Wet | art. 2:374 lid 1 BW: voorziening tegen uitgaven in een volgend boekjaar, voor een gelijkmatige verdeling van lasten |
| Wijziging | Vanaf boekjaar 2026 verdeelt u het effect van een gewijzigde schatting over de resterende opbouwperiode (RJ 212.451 en 212.810) |
| Voorbeelden in de RJk | RJk B2.122 noemt revisie, renovatie en periodieke inspectie sinds de editie voor boekjaren vanaf 2026 |
Drie soorten uitgaven aan een actief
| Soort | Kenmerk | Verwerking |
|---|---|---|
| Frequent onderhoud | Arbeid, hulpstoffen en kleine onderdelen: de gewone reparatie en het onderhoud | Direct in de kosten (RJ 212.447) |
| Groot onderhoud | Periodiek, na een langere gebruiksperiode, houdt de huidige staat in stand, geen vervanging van een belangrijk onderdeel | In de boekwaarde of via een onderhoudsvoorziening (RJ 212.445) |
| Vervanging of verbetering | Belangrijk onderdeel wordt vervangen, of capaciteit en kwaliteit nemen toe | Activeren; vervangen deel afboeken (RJ 212.206 en 212.418) |
Het onderscheid vraagt oordeel van de leiding, op grond van aard, omvang en frequentie. Een eenmaal gekozen indeling houdt u vast (RJ 212.445).
| Valt wel onder groot onderhoud | Valt er niet onder |
|---|---|
| Revisie van aandrijving en motoren na enkele jaren | Smeren, afstellen, schoonmaken (frequent) |
| Periodiek schilderwerk en gevelherstel van een pand | Vervangen van versleten kleine onderdelen (frequent) |
| Grote periodieke keuring met herstelwerk aan een kraan of lift | Nieuw dak of nieuwe installatie: belangrijk bestanddeel, component |
| Dokbeurt van een schip, grote inspectie met herstel | Extra baan of grotere capaciteit: investering |
| Renovatie die de bestaande staat herstelt | Schade na brand of storm: incidenteel, geen periodiek onderhoud |
Grijs gebied blijft: een renovatie van een interieur kan herstel zijn of een nieuw bestanddeel. Beslissend is de aard en de verhouding tot de kostprijs van het geheel. Pas uw keuze op alle gelijksoortige activa gelijk toe (RJ 212.446).
Boekwaarde of voorziening
- In de boekwaarde. U behandelt het onderhoud vanaf de aanschaf als een eigen onderdeel van de kostprijs en schrijft het af tot de volgende beurt. Bij de beurt activeert u de werkelijke kosten en boekt u wat nog op de balans staat van de vorige beurt in één keer af (RJ 212.448 tot en met 212.449).
- Via een onderhoudsvoorziening. U doteert gespreid over de periode tussen twee beurten het geschatte bedrag. Wijken de werkelijke kosten af, dan gaat het verschil door de winst-en-verliesrekening (RJ 212.451 en 212.452). Zij heet voorziening en niet reserve (RJk B2.122).
Tevens kunnen voorzieningen worden opgenomen tegen uitgaven die in een volgend boekjaar zullen worden gedaan, voor zover het doen van die uitgaven zijn oorsprong mede vindt voor het einde van het boekjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal boekjaren.
Wat per 2026 veranderde. Verandert de schatting van het bedrag of het moment van de beurt, dan verdeelt u het effect over de resterende opbouwperiode. Een inhaalmethode die het verschil in één keer of versneld wegwerkt, past daar niet bij. Werkte u tot nu toe anders, dan is dat een stelselwijziging die u vooruitkijkend mag verwerken (RJ 212.810). Meer in RJ 212.
Casus: een wasstraat
Glansstraat BV koopt op 1 januari 2025 een wasstraat voor € 600.000, gebruiksduur twaalf jaar, geen restwaarde. Het wasportaal met borstelsets kost daarvan € 120.000 en gaat zes jaar mee: een belangrijk bestanddeel, dus een component. Elke vier jaar volgt een revisie van de aandrijving, geschat op € 60.000; de eerste begin 2029. Het smeren en afstellen is frequent onderhoud en direct kosten.
| Last per jaar, 2025 | Boekwaardemethode | Voorzieningsmethode |
|---|---|---|
| Wasportaal: € 120.000 over 6 jaar | € 20.000 | € 20.000 |
| Revisiecomponent: € 60.000 over 4 jaar | € 15.000 | – |
| Rest van de installatie | € 420.000 over 12 jaar: € 35.000 | € 480.000 over 12 jaar: € 40.000 |
| Dotatie onderhoudsvoorziening: € 60.000 over 4 jaar | – | € 15.000 |
| Totaal | € 70.000 | € 75.000 |
Het verschil van € 5.000 per jaar is € 60.000 gedeeld door de twaalf jaar dat de rest van de installatie meegaat. Bij de voorziening wordt de installatie volledig afgeschreven en komt de revisie er als dotatie naast; bij de boekwaarde zit de revisie al in de kostprijs, zodat de rest € 60.000 lager is.
Begin 2027 blijkt de revisie € 72.000 te gaan kosten, het moment blijft begin 2029. Bij de voorziening staat dan € 30.000 (twee jaar van € 15.000). Het tekort van € 42.000 verdeelt Glansstraat over de twee resterende jaren: € 21.000 per jaar in 2027 en 2028. Met een inhaalmethode ter vergelijking had zij eind 2027 drie vierde van € 72.000 nodig gehad, € 54.000, dus € 24.000 in 2027 en € 18.000 in 2028. Het totaal is in beide gevallen € 72.000; alleen de spreiding verschilt. Kost de revisie in 2029 uiteindelijk € 79.000, dan gaat het verschil van € 7.000 door de winst-en-verliesrekening (RJ 212.452).
Wat vermeldt u per grootteklasse?
| Klasse | Wat geldt |
|---|---|
| Micro-onderneming (balanstotaal ≤ € 450.000, netto-omzet ≤ € 900.000, < 10 werknemers) | Dezelfde waarderingsregels (RJk M1.301); geen toelichting. Een voorziening staat als geheel onder de voorzieningen (art. 2:395a lid 4 BW) |
| Kleine rechtspersoon (balanstotaal ≤ € 7,5 mln, netto-omzet ≤ € 15 mln, < 50 werknemers) | Vermeld de wijze van verwerking van groot onderhoud en de afschrijvingsmethoden (RJk B2.131). De fiscale regels voor een onderhoudsvoorziening verschillen van de RJ: wie ze volgt, past alle fiscale grondslagen samen toe (art. 2:396 lid 6 BW) |
| Middelgrote rechtspersoon (balanstotaal ≤ € 25 mln, netto-omzet ≤ € 50 mln, < 250 werknemers) | Wijze van verwerking in de toelichting en het verloop van de voorziening (RJ 212.701) |
| Grote rechtspersoon (balanstotaal > € 25 mln, netto-omzet > € 50 mln, ≥ 250 werknemers) | Idem, volledig; een voorziening staat onder de overige voorzieningen (RJ 252) |
Voor boekjaar 2025 geldt de RJk-editie van 2024 met dezelfde twee methoden; de voorbeelden revisie, renovatie en inspectie staan sinds de editie voor 2026 in B2.122.
Bronnen
Veelgestelde vragen
Wat is groot onderhoud?
Periodieke werkzaamheden na een langere gebruiksperiode die de huidige staat van een actief in stand houden, zonder dat een belangrijk onderdeel wordt vervangen en zonder dat het gewoon, frequent onderhoud is. Voorbeelden zijn revisie, renovatie en periodieke inspectie.
Is groot onderhoud een kostenpost of een investering?
Dat hangt van uw gekozen methode af. In de boekwaarde-methode activeert u het en schrijft u het af. In de voorzieningsmethode bouwt u vooraf een voorziening op en komt de uitgave daarop ten laste. Alleen frequent onderhoud gaat direct in de kosten.
Wat is het verschil tussen groot onderhoud en vervanging van een onderdeel?
Bij vervanging van een belangrijk onderdeel, zoals een dak of motorblok, activeert u het nieuwe onderdeel en boekt u het oude af. Groot onderhoud herstelt of controleert zonder dat het onderdeel een nieuw bestanddeel wordt.
Mag ik een onderhoudsreserve vormen?
Nee, de benaming reserve is niet aanvaardbaar. Een onderhoudsvoorziening is een voorziening en geen onderdeel van het eigen vermogen (RJk B2.122).
Wat verandert er voor de onderhoudsvoorziening in 2026?
Vanaf boekjaar 2026 verdeelt u het effect van een gewijzigde schatting over de resterende opbouwperiode. Een inhaaldotatie in één keer past niet meer. Overstappen van de oude werkwijze is een stelselwijziging die u vooruitkijkend mag verwerken.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten