Fiscale eenheid

Wat betekent fiscale eenheid?

Een fiscale eenheid is een fiscaal regime waarin verbonden vennootschappen voor een belasting als één belastingplichtige worden behandeld, onder voorwaarden.

Voor vennootschapsbelasting en btw gelden verschillende regels. Een fiscale eenheid is niet automatisch een geconsolideerde jaarrekening; commerciële verslaggeving wordt apart beoordeeld.

Hoe werkt het?

Voor de vennootschapsbelasting worden moeder en dochter op gezamenlijk verzoek belast alsof er één belastingplichtige is; de belasting wordt geheven bij de moeder (art. 15 lid 1 Wet Vpb 1969). De moeder heeft de juridische en economische eigendom van ten minste 95% van de aandelen, met ten minste 95% van de stemrechten, de winst en het vermogen. De dochter doet geen eigen aangifte meer, maar is wel hoofdelijk aansprakelijk voor de belasting van de eenheid (art. 39 Invorderingswet 1990).

De fiscale eenheid voor de btw is een andere regeling: ondernemers die financieel, organisatorisch en economisch verweven zijn, worden bij beschikking als één ondernemer aangemerkt (art. 7 lid 4 Wet OB 1968).

Voorbeeld

Holding BV heeft in 2026 een fiscale winst van € 180.000, haar 100%-dochter Werk BV € 150.000. Los van elkaar betaalt elk 19%: € 34.200 + € 28.500 = € 62.700. Als fiscale eenheid is de winst € 330.000: 19% over € 200.000 (€ 38.000) plus 25,8% over € 130.000 (€ 33.540) = € 71.540. De eenheid kost hier € 8.840, omdat het lage tarief maar één keer geldt. Lijdt Werk BV daarentegen € 50.000 verlies, dan daalt de gezamenlijke belasting naar 19% van € 130.000 = € 24.700.

In de jaarrekening

Belastingaangifte en belastingpositie; geen aparte balanspost.

Verschil met consolidatie

Een fiscale eenheid is een keuze voor de belastingheffing; consolideren is een verslaggevingsplicht waarvoor de groepsband en zeggenschap tellen (art. 2:406 BW), niet het 95%-bezit. De dochter maakt dus nog steeds een eigen jaarrekening op en deponeert die, tenzij de groepsvrijstelling is geregeld.

Veelgemaakte fouten

• VPB- en btw-eenheid gelijkstellen
• Fiscale eenheid als 403-vrijstelling behandelen

Waar let u op?

• De eenheid eindigt zodra niet meer aan de eisen wordt voldaan (art. 15 lid 10 Wet Vpb 1969); een uitgifte van meer dan 5% van de aandelen aan een investeerder is genoeg.
• In de enkelvoudige jaarrekening rekent de groep de belasting toe aan elke vennootschap, meestal alsof zij zelfstandig belastingplichtig is.
• Vanaf klein vermeldt de rechtspersoon de hoofdelijke aansprakelijkheid bij de niet in de balans opgenomen verplichtingen (art. 2:381 lid 1 BW); voor micro geldt die toelichtingseis niet (art. 2:395a lid 6 BW).

Wettelijke basis en bron

Wet op de vennootschapsbelasting 1969 art. 15

• Belastingdienst: vennootschapsbelasting
• Belastingdienst: fiscale eenheid vennootschapsbelasting
• Belastingdienst: fiscale eenheid voor de btw
• Belastingdienst: tarieven vennootschapsbelasting
• Wet op de vennootschapsbelasting 1969, artikel 15

Lees ook