Wettelijke reserve
Een reserve die de wet verplicht aan te houden en niet mag worden uitgekeerd, bijvoorbeeld voor geactiveerde ontwikkelingskosten of deelnemingen op nettovermogenswaarde (art. 2:365, 2:389 BW).
Wat betekent wettelijke reserve?
Een reserve die de wet verplicht aan te houden en niet mag worden uitgekeerd, bijvoorbeeld voor geactiveerde ontwikkelingskosten of deelnemingen op nettovermogenswaarde (art. 2:365, 2:389 BW).
Een wettelijke reserve is eigen vermogen dat volgens een specifieke wetsbepaling gebonden is. De omvang en vrijval verschillen per soort reserve. Zij beperkt het uitkeerbare vermogen; het saldo is niet dezelfde post als een voorziening.
Hoe werkt het?
art. 2:373 lid 4 BW somt op welke reserves wettelijk zijn. Voor een BV tellen er vooral drie. De reserve voor geactiveerde kosten van oprichting, aandelenuitgifte en ontwikkeling: zolang die kosten op de balans staan, houdt de BV een even grote reserve aan (art. 2:365 lid 2 BW). De reserve deelnemingen, voor resultaten van deelnemingen die de BV niet zonder beperkingen kan laten uitkeren (art. 2:389 lid 6 BW). En de herwaarderingsreserve (art. 2:390 BW).
De functie is bescherming tegen uitkering. De algemene vergadering mag alleen uitkeren voor zover het eigen vermogen groter is dan de reserves die volgens wet of statuten moeten worden aangehouden (art. 2:216 lid 1 BW). Een wettelijke reserve ontstaat niet uit een storting maar door omboeking uit de vrije reserves of het resultaat, en valt vrij naarmate de oorzaak verdwijnt.
Voorbeeld
Een software-BV activeert in 2026 € 25.000 ontwikkelingskosten en schrijft die in vijf jaar af. Eind 2026 staat er € 20.000 op de balans; de wettelijke reserve is dan ook € 20.000, ten laste van de overige reserves. Het eigen vermogen is € 70.000: kapitaal € 1.000, wettelijke reserve € 20.000, overige reserves € 34.000 en resultaat € 15.000. Ruimte volgens de balanstest: 70.000 − 20.000 = € 50.000. Eind 2027 is de boekwaarde € 15.000 en valt € 5.000 van de reserve vrij naar de overige reserves.
In de jaarrekening
Eigen vermogen en toelichting; bij beperkte micro-presentatie minder detail in publicatiestukken.
Verschil met een statutaire reserve
Een wettelijke reserve volgt uit de wet en kan niet bij besluit worden opgeheven; zij verdwijnt alleen als de oorzaak verdwijnt. Een statutaire reserve volgt uit de eigen statuten en kan door statutenwijziging worden aangepast. Beide tellen mee in de balanstest zolang zij bestaan.
Veelgemaakte fouten
- Gebonden reserve als kasgeld zien
- Een voorziening als wettelijke reserve tonen
Waar let u op?
- Loop bij elke jaarafsluiting de drie bronnen na: geactiveerde ontwikkelingskosten, deelnemingen op nettovermogenswaarde en geherwaardeerde activa.
- Boek de reserve binnen het eigen vermogen en niet via de winst-en-verliesrekening.
- Micro trekt het eigen vermogen samen tot één post (art. 2:395a lid 4 BW), zodat de reserve in de gedeponeerde balans niet zichtbaar is. Klein en groter tonen haar afzonderlijk (art. 2:396 lid 3 BW). Zie wat zijn wettelijke reserves.
Wettelijke basis en bron
art. 2:365, 2:389 en 2:390 BW
Veelgestelde vragen
Kan een wettelijke reserve worden uitgekeerd?
Nee. Zolang zij moet worden aangehouden, telt zij mee als gebonden vermogen in de balanstest van art. 2:216 lid 1 BW. De reserve deelnemingen en de herwaarderingsreserve kunnen wel in kapitaal worden omgezet.
Heeft elke BV een wettelijke reserve?
Nee. Een BV zonder geactiveerde oprichtings- of ontwikkelingskosten, zonder deelnemingen op nettovermogenswaarde en zonder herwaardering heeft er geen.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten