Kasstroomoverzicht template: indirecte methode met aansluiting
Van bedrijfsresultaat naar mutatie van de geldmiddelen in drie blokken, uitgewerkt voor een fictief transportbedrijf, met de presentatie die vanaf boekjaar 2027 verandert.
Het korte antwoord
Een kasstroomoverzicht verklaart waarom het banksaldo is veranderd, verdeeld over operationele, investerings- en financieringsactiviteiten. De wet noemt het niet; de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving (RJ 360) vragen het van middelgrote en grote rechtspersonen. Hieronder staat het model volgens de indirecte methode, met cijfers die op de balans aansluiten.
Bijgewerkt op 24 oktober 2026
Kerngegevens
| Wettelijke plicht | Geen: art. 2:361 lid 1 BW noemt alleen balans, winst-en-verliesrekening en toelichting |
| Richtlijn | RJ 360 Het kasstroomoverzicht, voor middelgrote en grote rechtspersonen |
| Methoden | Direct (ontvangsten en uitgaven als zodanig) of indirect (resultaat met aanpassingen) |
| Wijziging | RJ-Uiting 2026-6, definitief sinds 1 juli 2026, voor verslagjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen |
Het voorbeeld: Rijnmond Logistiek B.V.
Rijnmond Logistiek B.V. is een fictief transportbedrijf van middelgrote omvang. In 2025 kocht het vrachtwagens, sloot het een nieuwe lening af en keerde het dividend uit: genoeg om alle drie de blokken te vullen.
Het overzicht hieronder is het model. Een spreadsheet zit er niet bij; welke cellen formules zijn, staat verderop in woorden.
Model: kasstroomoverzicht 2025
| Regel | 2025 (€) | Herkomst |
|---|---|---|
| Bedrijfsresultaat | 620.000 | Winst-en-verliesrekening |
| Afschrijvingen | 410.000 | Geen uitgave, dus terugtellen |
| Mutatie voorzieningen | 30.000 | Balans: eind min begin |
| Mutatie voorraden | -20.000 | Balans: begin min eind |
| Mutatie handelsdebiteuren | -85.000 | Balans: begin min eind |
| Mutatie handelscrediteuren | 45.000 | Balans: eind min begin |
| Mutatie overlopende posten | 10.000 | Balans |
| Kasstroom uit bedrijfsoperaties | 1.010.000 | Tussentelling |
| Betaalde interest | -95.000 | Bankmutaties |
| Betaalde winstbelasting | -120.000 | Betaalde aanslagen |
| Kasstroom uit operationele activiteiten | 795.000 | |
| Investeringen in materiële vaste activa | -680.000 | Afschrijvingsstaat, betaald deel |
| Desinvesteringen materiële vaste activa | 40.000 | Ontvangen verkoopprijs |
| Kasstroom uit investeringsactiviteiten | -640.000 | |
| Opgenomen langlopende lening | 300.000 | Leningovereenkomst |
| Aflossing langlopende schulden | -250.000 | Aflossingsschema |
| Betaald dividend | -100.000 | Besluit en bankmutatie |
| Kasstroom uit financieringsactiviteiten | -50.000 | |
| Mutatie geldmiddelen | 105.000 | Som van de drie blokken |
| Geldmiddelen per 1 januari | 310.000 | Balans 2024 |
| Geldmiddelen per 31 december | 415.000 | Balans 2025 |
Regel voor regel
- Startpunt. Bij de indirecte methode past u het gerapporteerde resultaat aan; de RJ noemt het bedrijfsresultaat als voorkeur (alinea 360.212).
- Aanpassingen. Posten zonder ontvangst of uitgave in het jaar, zoals afschrijvingen, en de mutaties in voorzieningen, overlopende posten, voorraden, handelsdebiteuren en handelscrediteuren.
- Teken. Een hogere voorraad of debiteurenstand heeft geld gekost en krijgt een min; een hogere crediteurenstand een plus.
- Desinvestering. U neemt de ontvangen prijs op, niet de boekwaarde. Een boekwinst haalt u uit het bedrijfsresultaat, anders telt zij dubbel. Rijnmond verkocht tegen boekwaarde.
- Financiële lease. Een actief dat zo wordt verworven, loopt niet door het overzicht; het bedrag licht u toe (alinea 360.207).
De investeringsregel controleert u met de vaste activa: 2.900.000 boekwaarde begin plus 680.000 investeringen min 410.000 afschrijvingen min 40.000 verkocht is 3.130.000 boekwaarde eind.
Wat verandert vanaf boekjaar 2027
De Raad voor de Jaarverslaggeving heeft RJ 360 aangepast naar aanleiding van IFRS 18. De ontwerptekst van 24 april 2026 is op 1 juli 2026 ongewijzigd definitief gemaakt.
| Onderwerp | Tot en met boekjaar 2026 | Vanaf boekjaar 2027 |
|---|---|---|
| Betaalde interest | Operationeel of financiering, naar keuze | Financiering |
| Ontvangen interest en dividend | Operationeel of investering, naar keuze | Investering |
| Betaald dividend | Bij voorkeur financiering; operationeel mag | Financiering |
| Startpunt indirecte methode | Bij voorkeur het bedrijfsresultaat; resultaat voor of na belastingen mag ook | Een subtotaal uit de winst-en-verliesrekening volgens het Besluit modellen jaarrekening; aanbevolen blijft het bedrijfsresultaat |
| Tussentelling bedrijfsoperaties | Aanbevolen (alinea 360.216) | De aanbeveling vervalt |
Voor Rijnmond verhuist de betaalde interest van 95.000 naar het derde blok. De operationele kasstroom wordt 890.000 en de financieringskasstroom -145.000; de mutatie van 105.000 blijft gelijk. De overgang verwerkt u als stelselwijziging. Wie van financieren of beleggen zijn gewone bedrijf maakt, mag interest en ontvangen dividend operationeel blijven tonen (alinea 360.213a).
Het kasstroomoverzicht in een spreadsheet
- Invoer: de balans van twee jaren naast elkaar en de winst-en-verliesrekening. Voeg een kolom toe met het verschil per balanspost.
- Formules: elke regel verwijst naar één balansverschil of één post uit de winst-en-verliesrekening. Investeringen, desinvesteringen, opgenomen leningen en aflossingen vult u in uit de onderliggende overzichten.
- Controle 1: de mutatie geldmiddelen min het verschil tussen eind- en beginstand van de liquide middelen is nul.
- Controle 2: verklaar per balanspost het verschil tussen begin- en eindstand. Scheid kasstromen van afschrijvingen, verkopen tegen boekwaarde en andere mutaties zonder betaling; sluit daarna aan op de verandering in geldmiddelen.
Voor wie het overzicht geldt
RJ 360 hoort bij de Richtlijnen voor middelgrote en grote rechtspersonen. Voor micro- en kleine rechtspersonen bestaat er geen plicht; zij mogen het overzicht vrijwillig toevoegen. Zie de groottecriteria.
Fouten die het overzicht scheef trekken
- De investeringen uit de afschrijvingsstaat overnemen terwijl een deel van de facturen nog openstaat. Dat deel is geen uitgave van dit jaar.
- De mutatie van de voorzieningen vergeten; het sluitverschil is dan precies de dotatie.
- Een lening die is omgezet in aandelenkapitaal als twee kasstromen tonen, terwijl er geen geld is overgemaakt.
- Het sluitverschil wegwerken in de overlopende posten in plaats van het op te zoeken.
De kasstroomopzet in Jaarrekening.io
Jaarrekening.io zet uit de balans- en resultaatcijfers een opzet volgens de indirecte methode klaar. Werkkapitaalmutaties, posten zonder kasstroom en aan- en verkopen van vaste activa vult u aan vanuit het grootboek. De cijfers komen uit de ingelezen XAF-auditfile of saldibalans (Excel of CSV). Wie wil beginnen, maakt een account aan.
Bronnen
- RJ-Uiting 2026-6: ontwerp-richtlijnen naar aanleiding van IFRS 18, definitief per 1 juli 2026
- RJ-Uiting 2026-6, volledige tekst met de alinea's van RJ 360 (pdf)
- Burgerlijk Wetboek Boek 2: art. 2:361 lid 1 (onderdelen van de jaarrekening)
- Accountant.nl (NBA), 17 juli 2025: kasstroomoverzicht is RJ-voorschrift, geen wettelijke plicht
Veelgestelde vragen
Moet een kleine BV een kasstroomoverzicht opstellen?
Nee. Boek 2 BW kent het kasstroomoverzicht niet als verplicht onderdeel, en de richtlijn die het voorschrijft, geldt voor middelgrote en grote rechtspersonen.
Is de directe methode ook toegestaan?
Ja. Dan toont u de ontvangsten van afnemers en de betalingen aan leveranciers en personeel als zodanig. De RJ beveelt daarbij een aansluiting aan tussen het bedrijfsresultaat en de kasstroom uit bedrijfsoperaties (alinea 360.211).
Waarom is de kasstroom anders dan de winst?
Omdat winst geen geld is. Afschrijvingen verlagen de winst zonder uitgave, een investering is een uitgave zonder dat de winst daalt, en een aflossing of dividend raakt de winst helemaal niet. In het voorbeeld staat tegenover een bedrijfsresultaat van 620.000 een toename van de geldmiddelen van 105.000.
Vanaf wanneer gelden de nieuwe regels voor rente en dividend?
Voor verslagjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Tot en met boekjaar 2026 houdt u de keuze die u eerder maakte. De wijziging staat in RJ-Uiting 2026-6.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten