Mutatieoverzicht eigen vermogen: template met voorbeeldcijfers
Eén kolom per vermogenspost, één rij per soort mutatie: zo bouwt u het verloopoverzicht van art. 2:378 BW op, met de wettelijke reserve en het dividend erin.
Het korte antwoord
Het mutatieoverzicht laat per post van het eigen vermogen de stand aan het begin van het boekjaar zien, de toevoegingen en verminderingen naar hun aard en de stand aan het eind (art. 2:378 lid 1 BW). Middelgrote en grote rechtspersonen nemen het volledig op. Hieronder staat een ingevuld model.
Bijgewerkt op 27 oktober 2026
Kerngegevens
| Inhoud | Begin, toevoegingen en verminderingen naar aard, eind (art. 2:378 lid 1 BW) |
| Posten | De zeven posten van art. 2:373 lid 1 BW, voor zover aanwezig |
| Klein | Alleen voor de herwaarderingsreserve (art. 2:396 lid 5 BW) |
| Micro | Niet van toepassing (art. 2:395a lid 6 BW) |
| Weglaten wegens gering belang | Niet toegestaan (art. 2:363 lid 3 BW) |
Het voorbeeld: Aalbers Software B.V.
Aalbers Software B.V. is een fictieve softwareontwikkelaar van middelgrote omvang. In 2025 gebeurde er veel in het vermogen: de winst over 2024 werd bestemd, er trad een aandeelhouder toe en de geactiveerde ontwikkelingskosten namen toe. Daardoor komt elke soort rij voor.
U krijgt geen rekenblad van ons. De tabel hieronder bouwt u zelf na, met de formules die verderop zijn beschreven.
Model: verloop van het eigen vermogen in 2025
| Bedragen in € | Kapitaal | Agio | Wettelijke reserve | Overige reserves | Onverdeelde winst | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Stand per 1 januari | 50.000 | 200.000 | 180.000 | 640.000 | 310.000 | 1.380.000 |
| Winst 2024 naar de reserves | 0 | 0 | 0 | 190.000 | -190.000 | 0 |
| Dividend over 2024 | 0 | 0 | 0 | 0 | -120.000 | -120.000 |
| Uitgifte van aandelen | 5.000 | 95.000 | 0 | 0 | 0 | 100.000 |
| Dotatie wettelijke reserve | 0 | 0 | 40.000 | -40.000 | 0 | 0 |
| Resultaat 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 365.000 | 365.000 |
| Stand per 31 december | 55.000 | 295.000 | 220.000 | 790.000 | 365.000 | 1.725.000 |
Rij voor rij
- Stand per 1 januari: de eindstand van de vastgestelde jaarrekening over 2024, per post.
- Winstbestemming: de algemene vergadering bestemt de winst die door de vaststelling is bepaald (art. 2:216 lid 1 BW). Hier: 190.000 naar de reserves en 120.000 dividend.
- Dividend: het besluit heeft pas gevolgen na goedkeuring door het bestuur (art. 2:216 lid 2 BW).
- Uitgifte: 5.000 nominaal en 95.000 agio. De wijze van storten geeft u erbij op (art. 2:378 lid 3 BW).
- Wettelijke reserve: wie ontwikkelingskosten activeert, houdt ter hoogte daarvan een reserve aan (art. 2:365 lid 2 BW). De post op de balans steeg van 180.000 met 100.000 nieuwe kosten en daalde met 60.000 afschrijving.
- Resultaat 2025: het resultaat na belastingen uit de winst-en-verliesrekening.
| Aansluiting | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Posten tellen op tot het totaal | 55.000 plus 295.000 plus 220.000 plus 790.000 plus 365.000 min 1.725.000 | 0 |
| Totaalkolom sluit | 1.380.000 min 120.000 plus 100.000 plus 365.000 min 1.725.000 | 0 |
| Winst 2024 geheel bestemd | 310.000 min 190.000 min 120.000 | 0 |
| Reserve dekt de geactiveerde kosten | 220.000 reserve min 220.000 ontwikkelingskosten op de balans | 0 |
| Vermogen boven de gebonden reserves | 1.725.000 min 220.000 | 1.505.000 |
De laatste regel is de ruimte waarbinnen de algemene vergadering tot uitkering kan besluiten: het eigen vermogen voor zover het groter is dan de reserves die krachtens wet of statuten moeten worden aangehouden. Daarnaast toetst het bestuur of de BV haar opeisbare schulden kan blijven betalen.
Het verloop in een spreadsheet
- Kolommen: één per post van het eigen vermogen die u hebt, plus een totaalkolom met een SOM over de rij.
- Rijen: de beginstand (verwijzing naar de balans van vorig jaar), één rij per soort mutatie (invoer) en de eindstand (SOM over de kolom).
- Invoer zijn alleen de mutaties die uit een besluit of akte volgen: bestemming, dividend, uitgifte. Het resultaat verwijst naar de winst-en-verliesrekening.
- Controle 1: de eindstand per kolom min de balanspost is nul.
- Controle 2: de wettelijke reserve min de geactiveerde ontwikkelingskosten is nul.
Het verloopoverzicht per grootteklasse
| Klasse | Verloopoverzicht | Wat er wel staat |
|---|---|---|
| Micro | Niet | Het eigen vermogen als één post op de balans (art. 2:395a lid 4 BW) |
| Klein | Alleen voor de herwaarderingsreserve | De posten van het eigen vermogen op de balans en het ingehouden deel van het resultaat (art. 2:396 lid 3 BW) |
| Middelgroot en groot | Volledig | Ook in de versie voor de KvK |
Ook wie het overzicht niet hoeft op te nemen, heeft het intern nodig: zonder verloop is een dividendbesluit niet te onderbouwen.
Fouten in het verloopoverzicht
- Per post één regel mutatie tonen. De wet vraagt de toevoegingen en verminderingen gesplitst naar hun aard.
- Het resultaat van het boekjaar direct in de overige reserves zetten terwijl de balans vóór resultaatbestemming is opgesteld.
- De wettelijke reserve niet laten meelopen met de geactiveerde ontwikkelingskosten. De ruimte voor dividend lijkt dan groter dan zij is.
- Een dividend dat na de balansdatum is besloten al in dit jaar als vermindering opnemen.
Verloop eigen vermogen in Jaarrekening.io
Jaarrekening.io stelt het verloop op uit de begin- en eindstanden van de vermogensrekeningen in uw XAF-auditfile of saldibalans (Excel of CSV). Wat niet uit het grootboek is af te leiden, zoals dividend, kapitaalstortingen en herwaarderingen, vult u zelf in; een onverklaard verschil blijft zichtbaar als overige mutatie. Toegang krijgt u met een eigen account.
Bronnen
Veelgestelde vragen
Is een mutatieoverzicht eigen vermogen verplicht voor een kleine BV?
Alleen voor de herwaarderingsreserve, als de BV die heeft (art. 2:396 lid 5 BW). De andere posten staan wel afzonderlijk op de balans. Een micro-BV toont het eigen vermogen in één bedrag en heeft geen verloopoverzicht.
Welke wettelijke reserves komen bij een BV het meest voor?
De reserve voor geactiveerde oprichtings- en ontwikkelingskosten (art. 2:365 lid 2 BW), de reserve deelnemingen en de reserve omrekeningsverschillen (art. 2:389 lid 6 en 8 BW) en de herwaarderingsreserve (art. 2:390 BW). Art. 2:373 lid 4 BW somt ze alle op.
Waar verwerk ik dividend waartoe na de balansdatum is besloten?
In het overzicht van het jaar waarin het besluit valt. In de jaarrekening over het afgesloten boekjaar blijft het bedrag deel van het eigen vermogen; u geeft wel de voorgestelde of besloten bestemming op als uw klasse dat vraagt.
Kan de kolom onverdeelde winst negatief zijn?
Ja. Bij een verlies staat er een negatief bedrag. Wordt het totale eigen vermogen negatief, beoordeel dan of de continuïteitsveronderstelling nog houdbaar is (art. 2:384 lid 3 BW).
Hoe sluit het overzicht aan op de winst-en-verliesrekening?
Via precies één rij: het resultaat na belastingen van het boekjaar. Alle andere rijen zijn stortingen, uitkeringen of verschuivingen tussen posten en lopen niet via het resultaat.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten