Transitorische posten
Transitorische posten zijn overlopende bedragen waarmee baten en lasten aan het juiste boekjaar worden toegerekend. Zij kunnen aan beide zijden van de balans staan.
Wat betekenen transitorische posten?
Transitorische posten zijn overlopende bedragen waarmee baten en lasten aan het juiste boekjaar worden toegerekend. Zij kunnen aan beide zijden van de balans staan.
Vooruitbetaalde kosten staan doorgaans aan de activazijde; nog te betalen kosten aan de passivazijde. De onderliggende prestatie bepaalt de afgrenzing.
Hoe werkt het?
Transitorische posten overbruggen het verschil tussen het moment van betalen en het jaar waarin een bate of last thuishoort. De grondregel is art. 2:362 lid 5 BW: baten en lasten worden opgenomen, onverschillig of zij tot ontvangsten of uitgaven in het boekjaar hebben geleid. De balans toont ze als overlopende activa of passiva (art. 2:364 lid 3 en 4 BW), tenzij ze al onder vorderingen of schulden zijn vermeld.
Er zijn vier varianten. Vooruitbetaalde kosten en nog te ontvangen opbrengsten staan aan de actiefzijde; vooruitontvangen opbrengsten en nog te betalen kosten aan de passiefzijde. Baten en lasten die aan een ander boekjaar moeten worden toegerekend, worden naar aard en omvang toegelicht (art. 2:377 lid 7 BW).
Voorbeeld
Een BV betaalt op 1 oktober € 12.000 verzekeringspremie voor twaalf maanden en boekt dat als kosten. Per 31 december is negen twaalfde nog niet verbruikt: 9/12 × 12.000 = € 9.000 gaat van de kosten naar overlopende activa, zodat € 3.000 last overblijft. Zij heeft ook een lening van € 60.000 tegen 5%, waarvan de rente achteraf op 31 maart wordt betaald. Over oktober tot en met december is 60.000 × 5% × 3/12 = € 750 verschuldigd maar niet betaald: rentelast € 750 aan overlopende passiva. Het resultaat daalt dus niet met € 12.000 maar met € 3.750.
In de jaarrekening
Overlopende activa of passiva op balans; kosten en baten in W&V.
Verschil met anticipatieposten
In de strikte leer zijn transitorische posten bedragen die al zijn betaald of ontvangen maar bij een latere periode horen: vooruitbetaald en vooruitontvangen. Anticipatieposten zijn het spiegelbeeld: de bate of last hoort bij dit jaar, het geld komt later, zoals de nog te betalen rente uit het voorbeeld. In het spraakgebruik heten beide samen transitoria.
Veelgemaakte fouten
- Kasdatum als periode nemen
- Actieve en passieve posten netto salderen
Waar let u op?
- Maak per balansdatum een lijst van contracten die over de jaargrens lopen: verzekeringen, huur, licenties en rente.
- Voor micro is het voorschrift over overlopende posten niet van toepassing op de overige bedrijfskosten; staan ze daardoor niet op de balans, dan vermeldt de rechtspersoon dat eronder (art. 2:395a lid 3 BW). Klein, middelgroot en groot kennen die uitzondering niet.
- Boek de post in het nieuwe jaar terug voordat de eerste factuur wordt verwerkt, anders telt de last dubbel.
Wettelijke basis en bron
art. 2:362 lid 5 en 2:364 lid 3 en 4 BW
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen transitoria en overlopende posten?
Geen wezenlijk verschil. Overlopende activa en passiva zijn de wettelijke termen op de balans; transitoria is het boekhoudwoord voor dezelfde bedragen.
Moet elke kleine vooruitbetaling worden overgeboekt?
In de praktijk niet. Kies een drempel en pas die elk jaar op dezelfde manier toe.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten