De financiële positie van een leverancier of afnemer controleren met de jaarrekening

Het korte antwoord

Haal de gedeponeerde jaarrekening op bij KVK en reken drie dingen uit: solvabiliteit, current ratio en werkkapitaal, voor minstens twee jaar. Leg de uitkomst naast de sector. Een balans zegt niets over omzet, orderportefeuille of betaalgedrag, en is vaak al een jaar oud: vraag bij een groot risico zelf om recente cijfers.

Bijgewerkt op 30 oktober 2026

Kerngegevens

Wat een gedeponeerde balans kan beantwoorden

Een jaarrekening is geschreven om verantwoording af te leggen, niet om u een kredietadvies te geven. Toch beantwoordt een gedeponeerde balans enkele vragen die voor een zakelijke relatie ertoe doen, en laat zij andere open.

Zo leest u de balans, in zes stappen

1. Controleer het stuk. Staat het juiste KVK-nummer erop, over welk boekjaar gaat het, en is de jaarrekening vastgesteld of staat er dat dat nog niet is gebeurd (art. 2:394 lid 2 BW)? Bij een opgemaakte maar niet vastgestelde versie kunnen de cijfers nog veranderen.
2. Laat de balans sluiten. Tel activa en passiva op en kijk of de totalen gelijk zijn. Staan de liquide middelen als aparte regel naast een subtotaal vlottende activa, controleer dan of dat subtotaal ze al bevat. Laat het balanstotaal beslissen, zodat u het geld niet twee keer telt.
3. Reken drie kengetallen uit, voor twee jaar. De solvabiliteit vindt u als u het eigen vermogen deelt door het balanstotaal. De current ratio is de vlottende activa, liquide middelen inbegrepen, gedeeld door de kortlopende schulden. Het werkkapitaal is het verschil tussen die twee. Het vorige boekjaar staat in de regel naast het boekjaar waarover de balans gaat (art. 2:363 lid 5 BW): één stuk geeft u dus al twee jaar.
4. Leg de uitkomst naast een maatstaf. Volgens KVK vinden financiers een solvabiliteit van 25% tot 40% gezond, en geldt een current ratio van 1,2 tot 1,5 als gezond; een uitkomst onder 1 is volgens KVK geen teken van een gezond bedrijf. KVK zegt er zelf bij dat de norm voor solvabiliteit per branche, per soort bedrijf en per financier verschilt. Vergelijk daarom ook met bedrijven uit dezelfde balansklasse en sector, zoals hieronder.
5. Kijk naar de samenstelling. Groeien voorraad en vorderingen sneller dan het geld? Is schuld van lang naar kort verschoven? Staat er een schuld aan de aandeelhouder of een groepsmaatschappij tussen? Een kleine rechtspersoon maakt ook openbaar voor welk deel van de schulden zakelijke zekerheid is gesteld (art. 2:375 lid 3 BW); zoek dat op in de toelichting.
6. Zet uw eigen risico ernaast. Hoeveel raakt u kwijt als deze partij niet betaalt, en hoe verhoudt dat bedrag zich tot haar eigen vermogen en liquide middelen? Daaraan meet u hoeveel onzekerheid u kunt dragen.

Hoe u het stuk opvraagt en wat dat kost, leest u in jaarrekening opvragen bij de KVK; de basis van het lezen staat in hoe lees ik een jaarrekening?. Bevat het nieuwste stuk de cijfers van het jaar ervoor, dan hebt u voor een vergelijking van twee jaar aan één document genoeg. Dat kost volgens het tarievenoverzicht van KVK per 1 januari 2026 € 3,90 voor het downloaden.

Wat is normaal? Kijk naar het onderste kwart

De mediaan van een balansklasse laat zien wat een gewone onderneming heeft. Voor een check op een zakenrelatie is de onderkant interessanter: daar zit de partij waar u zich zorgen over zou maken. Hieronder staan de onderste 10%, het onderste kwart en de mediaan over boekjaar 2024, uit de KVK Open Dataset. Het zijn balansklassen op het balanstotaal, geen grootteklassen in de zin van de wet.

• De richtwaarde is een ondergrens. Wie in klein precies 25% solvabiliteit haalt, zit tussen de onderste 10% (7,8%) en het onderste kwart (40,0%) van zijn klasse. Wat financiers volgens KVK gezond vinden, is een streefwaarde en geen beschrijving van wat een gemiddeld bedrijf heeft.
• Een current ratio onder 1,0 is geen zeldzaamheid. In micro, middelgroot en groot ligt zelfs het onderste kwart eronder (0,81, 0,79 en 0,50); in klein ligt het op 1,17. Een lage ratio is dus eerder een aanleiding om de samenstelling te bekijken dan een oordeel. Een kortlopende schuld aan een groepsmaatschappij of aandeelhouder drukt de ratio, en of dat een risico is, hangt af van wie de schuldeiser is en wat is afgesproken.
• Bij micro is een negatief eigen vermogen niet ongewoon. Ongeveer een kwart van de micro-balansen had een solvabiliteit van nul of lager (onderste kwart: −0,5%). Op zichzelf zegt dat weinig; de omvang van het tekort en de ontwikkeling over twee jaar zeggen meer.

Per sector liggen de cijfers anders; de tabellen staan op solvabiliteit per sector, current ratio per sector en werkkapitaal per sector.

Voorbeeld: een afnemer die twee jaar achteruitgaat

Fictief voorbeeld: Voorbeeld Groothandel B.V., negen werknemers, een netto-omzet van € 4,2 miljoen en een balanstotaal van € 1,0 miljoen. Zij valt daarmee in balansklasse klein en in sectie G (groot- en detailhandel). U overweegt haar goederen te leveren voor € 80.000, te betalen na 60 dagen. Op 28 oktober 2026 is haar nieuwste gedeponeerde balans die per 31 december 2024: bijna 22 maanden oud. De jaarrekening over 2025 mag nog tot 31 december 2026 volgen (art. 2:394 lid 3 BW).

Over 2023 lag de solvabiliteit van 40,0% tussen het onderste kwart (27,2%) en de mediaan (53,0%) van klein in sectie G. Over 2024 is zij 25,0%: onder het onderste kwart van 27,5%, maar nog ruim boven de onderste 10% (3,5%). De current ratio loopt hetzelfde pad, van 2,00 (onderste kwart 1,31, mediaan 2,18) naar 1,25, onder het onderste kwart van 1,31. Het werkkapitaal krimpt van 40,0% naar 16,0% van het balanstotaal, net boven het onderste kwart van 14,9%.

Toetst u alleen de current ratio, dan valt er weinig op: 1,25 ligt nog binnen de vuistregel van 1,2 tot 1,5. De samenstelling vertelt meer. De vlottende activa bleven vrijwel gelijk (€ 800.000 en € 810.000), maar de liquide middelen vielen van € 140.000 naar € 30.000 terwijl voorraad en vorderingen groeiden. Laat u de voorraad buiten beschouwing, zoals de quick ratio doet, dan zakt de dekking van de kortlopende schulden van 1,30 naar 0,74: ruim een kwart van die schulden is alleen te betalen als de voorraad wordt verkocht of de bank bijspringt.

Wat u hier niet ziet, is waarom het eigen vermogen met € 150.000 daalde. Een verlies en een dividenduitkering geven op de balans hetzelfde beeld, en een kleine rechtspersoon houdt de winst-en-verliesrekening buiten het register. Ook blijft onbekend of de vorderingen groeiden doordat de omzet steeg of doordat klanten later betalen: het eerste is gezond, het tweede niet.

Uw order is 32,0% van haar eigen vermogen en 2,67 keer haar liquide middelen. Dezelfde balans rechtvaardigt een andere beslissing bij een order van € 8.000 dan bij € 80.000: hoe groter uw blootstelling, hoe zwaarder de zwakke punten wegen. Wat u er praktisch mee doet:

• Vraag een tussentijdse balans en winst-en-verliesrekening over het lopende jaar.
• Kijk in uw eigen administratie hoe laat Voorbeeld Groothandel haar facturen nu betaalt; dat is nieuwer dan de balans.
• Verklein de blootstelling: lever in delen, vraag een aanbetaling of wacht met de volgende levering tot de vorige is betaald.

Wat een gedeponeerde balans niet laat zien

• Omzet en winst van een kleine rechtspersoon. Die staan niet in het register; zie jaarrekening opvragen bij de KVK voor wat per grootteklasse wel openbaar is.
• Alles na de balansdatum. Een kleine rechtspersoon maakt de gegevens over gebeurtenissen na de balansdatum niet openbaar (art. 2:396 lid 8 BW). Het verlies van een grote klant of een nieuwe lening na 31 december blijft dus buiten beeld, net als twijfel over de continuïteit die pas later ontstond.
• Betaalgedrag. Hoe laat een bedrijf zijn rekeningen betaalt, staat niet in de balans, wel in uw eigen administratie. Een lijst van uw openstaande facturen naar ouderdom zegt meer over vandaag dan een balans van een jaar terug.
• Afhankelijkheid. Of één klant de helft van de omzet levert, blijkt uit geen kengetal.
• De werkelijke waarde van voorraad en vorderingen. De balans toont boekwaarden; wat een oude voorraad of een betwiste vordering opbrengt, weet zij niet.
• Wie erachter zit. Bestuurder en tekenbevoegdheid staan in het uittreksel uit het handelsregister, niet in de jaarrekening.
• Of de cijfers kloppen. KVK controleert de inhoud van gedeponeerde stukken niet; volgens KVK is de juistheid de verantwoordelijkheid van de ondernemer (pagina bijgewerkt 2 april 2026). Een accountantsverklaring geeft extra houvast. Alleen middelgrote en grote rechtspersonen moeten hun jaarrekening laten controleren (art. 2:393 BW); bij een kleine of micro-BV zegt een ontbrekende verklaring dus niets op zichzelf.

Als de jaarrekening ontbreekt of te oud is

De wet geeft een BV twaalf maanden na het einde van het boekjaar om de jaarrekening openbaar te maken (art. 2:394 lid 3 BW). Een balans per 31 december 2024 kan op 28 oktober 2026 dus de nieuwste zijn zonder dat iemand de wet overtreedt. Eén keer te laat is evenmin een uitzondering: in een steekproef van 312.943 deponeringen werd 24,3% pas meer dan twaalf maanden na het einde van het boekjaar vastgesteld. De helft was binnen 5,4 maanden vastgesteld en driekwart binnen 11,0 maanden. Zie te laat vastgestelde jaarrekeningen.

Meerdere jaren achter elkaar geen jaarrekening deponeren is een ander verhaal. KVK schrijft dat een zakenrelatie die dat een aantal jaren achter elkaar niet op tijd of helemaal niet doet, misschien ook bij andere afspraken slordig is (pagina bijgewerkt 2 april 2026). Het is dus een reden tot voorzichtigheid, geen bewijs. Dan is niet het kengetal maar het ontbreken het gegeven, en vraagt u de partij zelf om cijfers.

• Geen jaarrekening bij KVK omdat de rechtsvorm niet hoeft te deponeren (eenmanszaak, gewone vof of cv): vraag de partij zelf om cijfers; de stappen om dat te controleren staan in jaarrekening opvragen bij de KVK.
• Een dochter met een 403-verklaring: zij hoeft volgens KVK haar eigen jaarrekening niet te deponeren, en de moeder is dan hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden uit rechtshandelingen van de dochter (art. 2:403 lid 1 BW). Beoordeel dan de moeder: die garantie is zo sterk als de moeder zelf.

Wanneer vraagt u zelf om cijfers?

Vraag niet bij elke factuur om cijfers; dat houdt niemand vol. Spreek vooraf een paar signalen af waarbij u het wel doet, en leg ze vast in uw kredietbeleid. Bijvoorbeeld:

• uw blootstelling is groot ten opzichte van het eigen vermogen of de liquide middelen van de partij;
• het eigen vermogen is negatief of daalt twee jaar achter elkaar;
• de current ratio ligt onder 1,0, of de quick ratio daalt terwijl de voorraad groeit;
• de nieuwste balans is ouder dan een jaar, of er is alleen een opgemaakte versie;
• u vindt bij een micro- of kleine BV geen winst-en-verliesrekening en de order is groot;
• de partij betaalt u zelf later dan afgesproken.

Wat u vraagt

Een tussentijdse balans en winst-en-verliesrekening over de laatste afgesloten maand of het laatste kwartaal, en een overzicht van de openstaande vorderingen op klanten naar ouderdom. Hoe de partij op die vraag reageert, zegt ook iets.

Wat u kunt doen als de cijfers u niet gerust stellen

Weigeren hoeft niet. Aanbetaling of vooruitbetaling, levering in delen, een bankgarantie, een kredietverzekering, een eigendomsvoorbehoud in uw voorwaarden of een garantie van de moedermaatschappij verkleinen het risico. Welke maatregel past, bespreekt u met uw jurist of verzekeraar; dit is geen juridisch advies.

Uw eigen balans wordt ook gelezen

Wat u hier met de balans van een ander doet, doen uw afnemers, leveranciers en bank met die van u. Wie op tijd deponeert, geeft hen iets om op te vertrouwen; wie niets deponeert, wordt zelf het geval dat dit artikel beschrijft.

Maakt u de jaarrekening zelf, dan staat de eerste in uw account bij Jaarrekening.io op nul euro, ongeacht de grootteklasse; zie gratis jaarrekening maken en wat kost een jaarrekening?.

Bron en datum van de cijfers

Cijfers: KVK Handelsregister Open Dataset Jaarrekeningen, bewerking Jaarrekening.io, CC BY 4.0, gedownload en verwerkt op 2 november 2026; de sectorcijfers zijn die van sectie G, balansklasse klein, over de boekjaren 2023 en 2024. Het voorbeeld is fictief. Richtwaarden en opmerkingen van KVK: pagina's gelezen op 28 oktober 2026 en per kopje opnieuw op 29 oktober 2026 (bijgewerkt op 9 maart 2026 en 2 april 2026). De tarieven zijn die van het KVK-tarievenoverzicht per 1 januari 2026.

Bronnen

• KVK: Check de financiële positie van een zakenrelatie via de jaarrekening (bijgewerkt 2 april 2026)
• KVK: Bepaal de levensvatbaarheid van je bedrijf (richtwaarden solvabiliteit en current ratio, bijgewerkt 9 maart 2026)
• KVK: Jaarrekeningen opvragen
• KVK: Tarievenoverzicht per 1 januari 2026 (pdf)
• KVK: Handelsregister Open Dataset Jaarrekeningen (CC BY 4.0)
• Wettekst art. 2:394 BW: de termijn waarbinnen de jaarrekening openbaar moet zijn (wetten.overheid.nl)
• Wettekst art. 2:396 BW: wat een kleine rechtspersoon weglaat bij het openbaar maken, lid 8
• Wettekst art. 2:375 BW: schulden, lid 3 (zakelijke zekerheid)
• Wettekst art. 2:403 BW: aansprakelijkheid van de moedermaatschappij
• Wettekst art. 2:363 BW: de cijfers over het voorgaande boekjaar, lid 5
• Art. 2:393 BW: controle van de jaarrekening door een accountant (wetten.overheid.nl)
• Art. 2:380a BW: gebeurtenissen na balansdatum in de toelichting (wetten.overheid.nl)

Lees ook