Het korte antwoord
Bij een samenstellingsopdracht onder Standaard 4410 helpt een accountant het bestuur de jaarrekening op te stellen en te presenteren volgens Titel 9 BW2, op basis van de informatie van de cliënt. Software ondersteunt het verwerken en presenteren. Het professionele oordeel, de dossiervorming en de samenstellingsverklaring blijven de verantwoordelijkheid van de accountant.
De herziene Standaard 4410 geldt sinds 1 januari 2016 (Accountant.nl). Zij is van toepassing op accountants: RA's en AA's die in het register van de NBA staan.
Wat Standaard 4410 vraagt, stap voor stap
De standaard volgt de opdracht van aanvaarding tot verklaring. De tabel zet de belangrijkste eisen naast wat software daarbij kan doen.
| Onderdeel van de standaard | Wat de accountant doet | Wat software kan ondersteunen |
|---|---|---|
| Opdrachtbevestiging (par. 25) | Legt vóór de uitvoering de afspraken vast: beoogd gebruik, stelsel, reikwijdte, verantwoordelijkheden en de vorm van de verklaring. | Een sjabloon om in te vullen en te bewaren. De inhoud blijft uw afspraak met de cliënt. |
| Kennis van de entiteit (par. 28) | Verwerft voldoende kennis van de activiteiten, het administratieve systeem en het toepasselijke stelsel. | Stamgegevens, rechtsvorm, grootteklasse en de cijfers van vorig jaar bij elkaar. |
| Samenstellen (par. 29–31) | Gebruikt de vastleggingen en uitleg van de cliënt, bespreekt significante oordelen met het bestuur en leest of het geheel klopt met wat hij weet. | Inlezen van de saldibalans, rubricering naar de posten, vergelijkende cijfers en een concept volgens de wettelijke modellen. |
| Onvolledige of misleidende informatie (par. 32–35) | Legt signalen voor aan het bestuur, vraagt om aanvulling of correctie en geeft de opdracht zo nodig terug. | Signalen, zoals een balans die niet sluit of een ontbrekende verplichte sectie. Geen oordeel. |
| Documentatie (par. 38) | Legt significante aangelegenheden vast, de aansluiting met de administratie en de definitieve jaarrekening met de erkenning van het bestuur. | Versies van de saldibalans, opmerkingen per sectie, goedkeuringen en een audit-trail. |
| Samenstellingsverklaring (par. 40) | Geeft een verklaring af met de voorgeschreven onderdelen en ondertekent haar. | Niets: de verklaring is van de accountant. |
Standaard 4410 par. 25par. 28–31par. 32–35par. 38par. 40
De samenstellingsverklaring: wat erin staat
Paragraaf 40 van de standaard schrijft de onderdelen van de verklaring voor. Daaronder vallen een titel, de geadresseerde, de vermelding dat de financiële informatie is samengesteld, de verantwoordelijkheden van bestuur en accountant, het toegepaste stelsel en de identificatie van de samengestelde informatie. Verder een beschrijving van de opdracht, de datum, de handtekening van de accountant en diens vestigingsplaats.
De NBA stelt voorbeeldteksten beschikbaar via de Verklaringengenerator, voor leden en niet-leden, met een aparte variant voor micro-entiteiten. In de voorbeeldtekst staat dat de accountant de jaarrekening heeft samengesteld op basis van de informatie van de cliënt, en dat hij als slotstuk globaal heeft nagegaan of het beeld klopt met zijn kennis van de entiteit. De zin dat geen controle- of beoordelingswerkzaamheden zijn verricht, is in de voorbeeldtekst facultatief.
De NBA zegt het zelf: bij samenstellen "onderzoekt de accountant in principe niet of deze informatie correct is" (uitleg samenstellingsverklaring). Juist daarom moet het dossier laten zien wat wel is gedaan.
Wat Jaarrekening.io bij een samenstellingsopdracht doet
- Een sjabloon 'Opdrachtbevestiging samenstellingsopdracht (Standaard 4410)' dat u invult en als pdf in het dossier bewaart. Het sjabloon zegt zelf: alleen voor accountants, vergelijk met de actuele NBA-voorbeeldbrief.
- Inlezen en rubriceren van de saldibalans, met vergelijkende cijfers en een controle of debet en credit sluiten.
- Een concept van balans, winst-en-verliesrekening en toelichting volgens Titel 9 BW2, met AI-concepten voor tekstsecties die als AI-gegenereerd zijn gemarkeerd.
- Scheiding tussen opsteller en beoordelaar, opmerkingen per sectie en een interne dossiergoedkeuring. Het platform meldt daarbij uitdrukkelijk dat die goedkeuring geen vaststelling is.
- Een versiegeschiedenis van de saldibalans, zodat zichtbaar blijft op welke cijfers het concept rust.
In de module Cliëntbeheer hoort bij een jaarrekeningopdracht bovendien een werkprogramma met onder meer de stappen 'Opdrachtbevestiging getekend', 'Review (vier ogen)' en 'Bespreking met de cliënt en akkoord'. Cliëntbeheer staat op dit moment nog niet in het menu van de app. Wilt u de module gebruiken, neem dan contact op; de bedragen van de bij te boeken modules staan op de prijzenpagina.
Wat software niet kan en niet mag doen
- Het oordeel of het beeld van de jaarrekening overeenkomt met uw kennis van de cliënt (par. 31).
- Het gesprek over significante oordelen, zoals schattingen en de keuze van grondslagen, met het bestuur (par. 30).
- De beslissing om de opdracht terug te geven als het bestuur misleidende informatie niet corrigeert (par. 35).
- Het afgeven en ondertekenen van de samenstellingsverklaring. Jaarrekening.io genereert die tekst niet.
Een AI-concept voor de toelichting is een concept. Het wordt pas onderdeel van de jaarrekening als iemand het heeft beoordeeld. De bedragen komen uit vaste rekenregels, niet uit het taalmodel.
Samenstellen, beoordelen of controleren
| Opdracht | Standaard | Zekerheid | Wanneer |
|---|---|---|---|
| Samenstelling | Standaard 4410 | Geen zekerheid; geen oordeel over getrouwheid | Vrijwillig, vaak bij micro en klein |
| Beoordeling | Standaard 2400 | Beperkte zekerheid | Vrijwillig, bijvoorbeeld op verzoek van een financier |
| Controle | Standaarden 200–899 | Redelijke zekerheid | Verplicht voor middelgroot en groot (art. 2:393 BW) |
Meer over het verschil leest u bij samenstellings- en controleverklaring en controleplicht.
Veelgestelde vragen
Is een samenstellingsverklaring verplicht?
Nee. De wet verplicht alleen middelgrote en grote rechtspersonen tot een controle (art. 2:393 BW). Een samenstellingsverklaring is een keuze van de cliënt, vaak omdat een bank of aandeelhouder erom vraagt.
Wie mag een samenstellingsverklaring onder Standaard 4410 afgeven?
Een accountant die in het register van de NBA staat: een RA of AA. De titel accountant is beschermd (art. 41 Wet op het accountantsberoep). Administratiekantoren die lid zijn van de NOAB werken met eigen modellen van hun brancheorganisatie; dat is geen verklaring van een accountant.
Kan AI de samenstellingsverklaring schrijven?
De tekst is grotendeels standaard, maar de handtekening betekent dat de accountant de werkzaamheden heeft verricht en verantwoordt. Jaarrekening.io genereert geen samenstellingsverklaring; gebruik de NBA-voorbeeldtekst.
Moet de opdrachtbevestiging schriftelijk?
Ja. Standaard 4410 vraagt de overeengekomen voorwaarden vóór de uitvoering vast te leggen in een opdrachtbevestiging of een andere schriftelijke overeenkomst (par. 25).
Moet de cliënt de samengestelde jaarrekening schriftelijk goedkeuren?
Een aparte schriftelijke bevestiging aan het einde schrijft de standaard niet voor, maar de accountant moet vastleggen dat het bestuur de jaarrekening erkent (par. 38). In de praktijk gebeurt dat met een akkoord of de ondertekening door het bestuur.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
De registratie is tijdelijk gesloten. Zet u op de wachtlijst, dan hoort u het zodra u uw jaarrekening kunt opstellen.
Op de wachtlijst →