RJ 273 Rentelasten: effectieve rente, disagio en geactiveerde bouwrente

Het korte antwoord

Volgens RJ 273 rekent u rente toe naar de uitstaande hoofdsom, met agio, disagio en afsluitkosten via de effectieve rente. Rente op schulden activeert u alleen bij een actief dat lang nodig heeft om klaar te zijn, zoals een pand in aanbouw, en dan bij al zulke activa. Rente over eigen vermogen nooit (art. 2:388 lid 2 BW).

Bijgewerkt op 27 oktober 2026

Kerngegevens

Wat onder rentelasten valt

Naast de afgesproken rente rekent RJ 273 tot de rentelasten alles wat met de financiering zo nauw samenhangt dat het als rente kan gelden: de verdeling van agio en disagio, aflossingspremies, emissiekosten, een boete bij vervroegd aflossen, afsluitkosten en koersverschillen op een lening voor zover ze een correctie op de rente zijn. Ook het rentedeel van een financiële lease hoort erbij (RJ 273.104). Wie een leverancier langer laat wachten dan gebruikelijk tegen een hogere prijs, boekt die meerprijs als rente (RJ 273.203).

Kredietprovisie en bereidstellingsprovisie komen ten laste van het jaar waarover u ze verschuldigd bent (RJ 273.201). Rentelasten en soortgelijke kosten staan als aparte post in de winst-en-verliesrekening (art. 2:377 lid 3 onder o BW).

Toerekenen met de effectieve rente

Rente rekent u toe naar de resterende hoofdsom. Agio, disagio en aflossingspremies verdeelt u zo over de looptijd dat de last samen met de couponrente de effectieve rente vormt, en dat de schuld op de balans per saldo tegen geamortiseerde kostprijs staat (RJ 273.201). Nog niet verwerkt agio verhoogt de schuld; disagio trekt u bij voorkeur van de schuld af, maar de wet staat ook toe het apart te activeren en jaarlijks af te schrijven (art. 2:375 lid 5 BW; art. 2:386 lid 5 BW).

Lineair verdelen in plaats van met de effectieve rente mag onder de RJ alleen als het verschil niet belangrijk is; bij een nulcouponlening is dat zelden zo (RJ 273.201). De RJk staat lineair verdelen voor micro en klein zonder die voorwaarde toe (RJk B16.104).

Voorbeeld: een BV leent € 500.000 voor vijf jaar tegen 4% en krijgt € 485.000 uitbetaald. De effectieve rente is ongeveer 4,69%. In jaar 1 is de rentelast € 22.732 (€ 20.000 coupon en € 2.732 disagio); lineair zou het € 23.000 zijn. Het verschil van € 268 is niet belangrijk, dus lineair mag hier ook onder de RJ.

Rente activeren: wanneer en hoeveel

De vervaardigingsprijs waartegen een actief wordt gewaardeerd, omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente op schulden over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze rente is geactiveerd.

• Alleen kwalificerende activa. Een pand, een fabriek of voorraad die lang moet rijpen. Routinematig geproduceerde voorraad en activa die bij aankoop al klaar zijn, tellen niet (RJ 273.105 en 273.204).
• Alles of niets. Activeert u rente, dan doet u dat voor al uw kwalificerende activa (RJ 273.206; RJk A2.209). Uitbesteed bouwen geldt ook als vervaardigen (RJ 273.205).
• Specifieke lening. U activeert de rente op die lening, min wat u verdient met het tijdelijk wegzetten van nog niet gebruikt geld (RJ 273.207).
• Algemene leningen. Voor de uitgaven die u daaruit financiert, vermenigvuldigt u het gewogen gemiddelde rentepercentage met de uitgaven, rekening houdend met de tijd. Termijnen van afnemers en subsidies trekt u eerst af, en u activeert nooit meer dan de rente die u over die periode werkelijk verschuldigd bent (RJ 273.207).
• Begin, pauze, einde. U begint zodra er uitgaven zijn en het werk loopt, onderbreekt bij een langere periode zonder activiteit, en stopt als het actief in wezen klaar is (RJ 273.208–210). Een kantoorcomplex met losse, zelfstandig bruikbare panden behandelt u per pand (RJ 273.211).
• Plafond. Komen de totale kosten boven de realiseerbare waarde, dan waardeert u af (RJ 273.212).

Casus: rente tijdens de bouw van een distributiecentrum

Distributie Veenoord BV bouwt in 2026 een distributiecentrum voor eigen gebruik; de bouw loopt het hele jaar en het centrum is op 31 december klaar. Voor de bouw sluit zij op 1 januari een bouwlening van € 2.000.000 tegen 4,5%. Geld dat nog niet nodig is, zet zij tijdelijk weg; dat levert € 12.000 op. Vanaf 1 juli overtreffen de bouwuitgaven de bouwlening met gemiddeld € 800.000, betaald uit het rekening-courantkrediet bij de bank (€ 1.000.000 tegen 6%) en een lening van de aandeelhouder (€ 500.000 tegen 3%). Het gewogen gemiddelde van die twee is 5%.

De € 98.000 komt in de kostprijs van het distributiecentrum en wordt vanaf 2027 mee afgeschreven. Activeert Veenoord deze rente, dan doet zij dat ook bij een volgend bouwproject. Rente over haar eigen vermogen telt niet mee.

Per klasse. Als middelgrote of grote BV vermeldt Veenoord dat zij rente activeert, het bedrag van € 98.000 en de gebruikte rentevoeten (RJ 273.302); de RJ beveelt aan de totale rente te tonen met de geactiveerde rente zichtbaar in mindering. Als kleine BV vermeldt zij alleen dát zij rente activeert (art. 2:388 lid 2 BW); bedrag en rentevoet zijn een overweging (RJk B16.105). Als micro mag zij de rente ook activeren, maar zij heeft geen toelichting waarin zij het hoeft te vermelden.

Wat er per boekjaar verandert

Voor boekjaren in 2025 stond in RJ 273.202 nog hoe u betalingskortingen aan afnemers verwerkt: als verlaging van de omzet of als rentelast. Voor 2026 en 2027 is die alinea vervallen, omdat de verwerking van betalingskortingen al in RJ 270 over opbrengsten staat (RJ-Uiting 2025-3A). Verder zijn de regels in deze drie jaren gelijk. RJk B16 is sinds 2016 niet inhoudelijk gewijzigd.

Veelgemaakte fouten

• Afsluitprovisie van een lening ineens als kosten nemen in plaats van over de looptijd te verdelen.
• Bouwrente activeren bij het ene project en niet bij het andere.
• Rente blijven activeren nadat het pand in gebruik is genomen, of tijdens maanden waarin de bouw stillag.
• Het rendement op tijdelijk weggezet leengeld niet aftrekken van de te activeren rente.
• Een berekende rente over eigen vermogen in de kostprijs opnemen.

Zo werkt het bij Jaarrekening.io

De app vraagt in de toelichting of u rente op schulden heeft geactiveerd, en zo ja, het bedrag en de gebruikte rentevoet. Voor een kleine rechtspersoon zijn bedrag en rentevoet vrijwillig, in lijn met RJk B16.105. Welke activa kwalificeren en hoeveel rente u toerekent, berekent u zelf.

Bronnen

• Art. 2:388 BW: verkrijgings- en vervaardigingsprijs, geactiveerde rente (wetten.overheid.nl)
• Art. 2:375 BW, lid 5: disagio activeren
• Art. 2:377 BW: rentelasten als afzonderlijke post
• RJ-Uiting 2025-3A: vervallen RJ 273.202 over betalingskortingen, boekjaren vanaf 2026 (rjnet.nl)
• Richtlijnen voor de jaarverslaggeving (rjnet.nl)

Lees ook