Jaarrekening advocaat: onderhanden werk en derdengelden
Welke cijfers een advocatenkantoor moet maken, hoe u geschreven maar nog niet gedeclareerde uren verwerkt en waar derdengelden wel en niet thuishoren.
Het korte antwoord
Een advocatenkantoor is vaak een eenmanszaak of een maatschap, al dan niet van praktijk-BV's. Alleen de BV valt onder Titel 9 en deponeert bij de KvK, maar elke advocaat stelt binnen zes maanden een balans en staat van baten en lasten op. Derdengelden staan op de rekening van de stichting derdengelden en dus niet op de balans van het kantoor.
Bijgewerkt op 6 oktober 2026
Kerngegevens
| Gebruikelijke rechtsvorm | Eenmanszaak of maatschap; maten nemen vaak deel via een praktijk-BV |
| Balans en staat van baten en lasten | Binnen zes maanden na het boekjaar (art. 6.5 Verordening op de advocatuur) |
| Derdengelden | Rechtstreeks naar de rechthebbende of naar de stichting derdengelden (art. 6.19 Verordening) |
| Stichting derdengelden | Verplicht voor de advocaat die derdengelden ontvangt (art. 6.21 Verordening) |
| Nog te declareren uren | Opbrengst naar rato van het verrichte werk (RJ 270.115) |
Maatschap, eenmanszaak of praktijk-BV: wie maakt welke cijfers?
De maatschap valt in de regel niet onder Titel 9 van Boek 2 BW; de praktijk-BV van een maat wel. De beroepsregels vullen het gat: de Verordening op de advocatuur verplicht elke advocaat om binnen zes maanden na het boekjaar een balans en een staat van baten en lasten op schrift te stellen, voor zover dat niet al uit art. 2:10 BW of art. 3:15i BW volgt (art. 6.5). De deken ziet daarop toe.
| Vorm | Jaarrekening volgens Titel 9 | Wat u opstelt |
|---|---|---|
| Eenmanszaak | Nee | Balans en staat van baten en lasten, ook voor de inkomstenbelasting |
| Maatschap van natuurlijke personen | Nee | Cijfers van de maatschap en een winstverdeling per maat |
| Praktijk-BV die maat is | Ja | Eigen jaarrekening met haar winstaandeel uit de maatschap; deponeren bij de KvK |
| Kantoor in één BV of NV | Ja | Jaarrekening van de vennootschap; deponeren bij de KvK |
Hoe een maatschap haar cijfers opbouwt, staat bij de jaarcijfers van een maatschap. Voor een praktijk-BV bepalen de groottecriteria wat openbaar wordt; de controleplicht-check speelt pas bij middelgrote en grote kantoren.
Derdengelden: buiten de balans van het kantoor
Derdengelden zijn gelden die verband houden met de zaak maar niet voor de advocaat zijn bestemd: een schikkingsbedrag voor de cliënt, een schadevergoeding, een geïncasseerde vordering. Verschotten en griffierechten vallen er niet onder. De advocaat zorgt dat zulke bedragen rechtstreeks naar de rechthebbende gaan of naar de bankrekening van de stichting derdengelden (art. 6.19 Verordening). Die stichting is een eigen rechtspersoon die alleen voor het beheer van derdengelden mag worden gebruikt.
Voor de cijfers betekent dat twee dingen. De gelden staan op de rekening van de stichting derdengelden en dus niet op de balans van het kantoor: niet als banksaldo en niet als schuld aan de cliënt. En zij zijn geen omzet; bedragen die u voor een ander ontvangt, tellen niet als opbrengst (RJ 270, alinea 105a).
Verrekenen met uw eigen declaratie mag alleen als u dat schriftelijk met de rechthebbende bent overeengekomen. Wie geen derdengelden ontvangt, hoeft geen stichting te hebben, maar meldt dat aan de deken (art. 6.21).
Nog te declareren uren en voorschotten
Uren die u vóór de balansdatum hebt gewerkt en nog niet hebt gedeclareerd, zijn bij een uurtariefzaak verdiende opbrengst: een dienst verwerkt u naar rato van het verrichte werk (RJ 270.115). Op de balans staan zij als onderhanden werk of nog te factureren bedragen. Neem alleen de uren op die u werkelijk gaat declareren en waarvan betaling waarschijnlijk is (RJ 270.117).
Een voorschot dat de cliënt u betaalt op uw eigen honorarium is geen derdengeld: het is voor u bestemd. Tot u de uren hebt gemaakt, is het een vooruitontvangen bedrag op de kantoorbalans.
Rekenvoorbeeld: uren, voorschot en een schikkingsbedrag
Een advocaten-BV heeft op 31 december in lopende zaken 120 geschreven uren à € 150 die nog niet zijn gedeclareerd; 90 uur daarvan zijn declarabel. Een cliënt betaalde in december € 4.000 voorschot, waarvan € 1.500 is verrekend met een declaratie. Op de rekening van de stichting derdengelden staat € 25.000 schikkingsgeld voor een andere cliënt.
| Post | Berekening | In de jaarrekening van het kantoor |
|---|---|---|
| Nog te declareren uren | 90 × € 150 | € 13.500 opbrengst en actief |
| Niet-declarabele uren | 30 uur | Geen opbrengst; de loonkosten zijn al genomen |
| Voorschot cliënt | € 4.000 − € 1.500 | € 2.500 vooruitontvangen, onder de schulden |
| Schikkingsbedrag | € 25.000 bij de stichting | Niet op de balans en geen omzet |
Zou het kantoor alle 120 uren opnemen, dan is de omzet € 4.500 te hoog.
Veelgemaakte fouten bij advocatenkantoren
- Derdengelden op de kantoorrekening laten staan of als omzet boeken.
- Alle geschreven uren als onderhanden werk opnemen, ook de uren die niet worden gedeclareerd.
- Een voorschot op het honorarium en de einddeclaratie allebei als omzet tellen.
Advocatenkantoren en Jaarrekening.io
De jaarrekeningroute van Jaarrekening.io is bedoeld voor de praktijk-BV of de kantoor-BV: u leest een XAF-auditfile of een saldibalans in Excel of CSV in en stelt de jaarrekening en de publicatieversie op. Voor een eenmanszaak of maatschap zijn de boekhouding en de belastingen bedoeld. De software deponeert niets bij de KvK.
Bronnen
- Nederlandse orde van advocaten: Verordening op de advocatuur (art. 6.5 en 6.19 tot en met 6.22)
- Nederlandse orde van advocaten: stichting derdengelden
- Burgerlijk Wetboek Boek 2, Titel 9
- Burgerlijk Wetboek Boek 3, art. 3:15i: administratieplicht
- RJ 270 Opbrengsten (RJ-Uiting 2020-15, bijlage 2, definitief)
- KVK: jaarrekening wel of niet deponeren?
Veelgestelde vragen
Moet een advocatenmaatschap een jaarrekening deponeren?
Nee. Titel 9 van Boek 2 BW geldt niet voor de maatschap, dus zij levert bij de KvK geen jaarrekening in. Is een maat een praktijk-BV, dan deponeert die BV haar eigen jaarrekening.
Mag ik derdengelden verrekenen met mijn declaratie?
Alleen als u dat schriftelijk met de rechthebbende bent overeengekomen. Betwist de rechthebbende de declaratie binnen een redelijke termijn, dan vervalt het recht om te verrekenen. Na verrekening bevestigt u dit schriftelijk aan de rechthebbende (art. 6.19 Verordening op de advocatuur).
Heeft elke advocaat een stichting derdengelden nodig?
Nee. Sinds 1 januari 2017 is een stichting derdengelden alleen verplicht voor advocaten die derdengelden ontvangen. Ontvangt u ze niet, dan bent u vrijgesteld, maar u stelt de deken daarvan schriftelijk op de hoogte (art. 6.21 Verordening op de advocatuur).
Moet de stichting derdengelden zelf een jaarrekening maken?
Haar bestuur maakt jaarlijks binnen zes maanden een balans en een staat van baten en lasten (art. 2:10 lid 2 BW). Deponeren bij de KvK hoeft niet: een stichting valt alleen onder Titel 9 als zij een onderneming in stand houdt die twee boekjaren achtereen ten minste € 7,5 miljoen omzet heeft (art. 2:360 lid 3 BW).
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten