Jaarrekening holding: deelnemingen, groepsgrootte en consolidatie
Een holding met een bijna lege balans kan toch middelgroot zijn. Lees hoe de groep meetelt, hoe u deelnemingen waardeert en wanneer u moet consolideren.
Het korte antwoord
Een holding-BV maakt een eigen jaarrekening op en deponeert die bij de KvK. Voor de grootteklasse tellen de activa, de omzet en de werknemers van de groepsmaatschappijen mee (art. 2:396 lid 2 BW); een holding met een lege balans kan daardoor middelgroot zijn. Deelnemingen waardeert u in de regel tegen nettovermogenswaarde. Bij een kleine groep mag consolidatie achterwege blijven.
Bijgewerkt op 27 oktober 2026
Kerngegevens
| Grootteklasse | Inclusief groepsmaatschappijen die in de consolidatie zouden vallen (art. 2:396 lid 2 BW) |
| Deelneming met invloed van betekenis | Nettovermogenswaarde; vermoed bij een vijfde of meer van de stemmen (art. 2:389 lid 1 en 2 BW) |
| Vrijstelling kleine groep | Als de groep geconsolideerd binnen de grenzen van klein blijft (art. 2:407 lid 2 BW) |
De grootteklasse: de groep telt mee
Staat de holding aan het hoofd van een groep, dan tellen voor de grootteklasse ook de activa, de netto-omzet en de werknemers mee van de groepsmaatschappijen die in de consolidatie zouden worden betrokken (art. 2:396 lid 2 BW), tenzij de holding art. 2:408 BW toepast. Voor de microgrens geldt hetzelfde (art. 2:395a lid 2 BW). Een personal holding met één werkmaatschappij staat niet altijd aan het hoofd van een groep; is zij geen groepshoofd, dan toetst zij op haar eigen cijfers (RJk M1.109). Een participatieonderneming, die alleen deelnemingen houdt en beheert zonder zich met de bedrijfsvoering in te laten, kan bovendien nooit micro zijn (art. 2:398 lid 6 BW); een holding die haar werkmaatschappij bestuurt, is geen participatieonderneming.
| Holding alleen | Groep geconsolideerd | Grens voor klein | |
|---|---|---|---|
| Activa | € 0,3 mln | € 9,1 mln | ≤ € 7,5 mln |
| Netto-omzet | € 60.000 managementvergoeding | € 18 mln | ≤ € 15 mln |
| Werknemers | 1 | 71 | < 50 |
| Uitkomst | Lijkt micro | Middelgroot | Alle drie de grenzen overschreden |
De holding houdt hier alle aandelen in een werkmaatschappij met 70 werknemers. Overschrijdt de groep de grenzen van klein op twee opeenvolgende balansdata, dan is de holding middelgroot: zij laat haar jaarrekening controleren (art. 2:393 lid 1 BW) en moet consolideren. Reken uw groep na met de grootteklasse-calculator en de controleplicht-check.
Deelnemingen waarderen: nettovermogenswaarde als hoofdregel
Oefent de holding invloed van betekenis uit op het zakelijke en financiële beleid van een deelneming, dan waardeert zij die tegen nettovermogenswaarde: het eigen vermogen van de deelneming, berekend volgens de grondslagen van de holding (art. 2:389 lid 1 en 2 BW). Die invloed wordt vermoed vanaf een vijfde van de stemmen; afwijken mag alleen om gegronde redenen (art. 2:389 lid 9 BW), die u noemt in de toelichting als uw grootteklasse er een vraagt. Zonder invloed van betekenis komt de verkrijgingsprijs in aanmerking.
De wet verlangt een wettelijke reserve voor het aandeel in de winst van deelnemingen dat de holding niet zonder beperkingen kan laten uitkeren (art. 2:389 lid 6 BW). Ook bij een belang van 100% beoordeelt u of de holding uitkering van de winst van de dochter daadwerkelijk zonder beperkingen kan bewerkstelligen; het bestuur van de dochter moet een uitkering goedkeuren (art. 2:216 lid 2 BW). Is dat niet zo, dan houdt zij voor de niet-uitgekeerde winst een wettelijke reserve aan.
Rekenvoorbeeld: resultaat deelneming en dividend
Een holding houdt 100% van een werk-BV. De nettovermogenswaarde is op 1 januari € 210.000. De werk-BV maakt € 40.000 winst na belasting en keert in het jaar € 15.000 dividend uit.
- Resultaat deelneming in de winst-en-verliesrekening van de holding: € 40.000.
- Het dividend van € 15.000 is geen tweede bate: het verlaagt de boekwaarde van de deelneming.
- Boekwaarde deelneming op 31 december: € 210.000 + € 40.000 − € 15.000 = € 235.000.
- Eigen vermogen van de holding stijgt door de deelneming met € 40.000, niet met € 55.000.
Bij waardering tegen verkrijgingsprijs is juist het ontvangen dividend van € 15.000 de bate en blijft de boekwaarde gelijk.
Consolideren: wanneer wel en wanneer niet
De rechtspersoon aan het hoofd van een groep stelt een geconsolideerde jaarrekening op (art. 2:406 lid 1 BW), met twee vrijstellingen:
- Kleine groep: consolidatie mag achterwege blijven als de groep geconsolideerd binnen de grenzen van art. 2:396 BW blijft, geen van de maatschappijen een organisatie van openbaar belang is en de algemene vergadering niet binnen zes maanden na het begin van het boekjaar schriftelijk bezwaar maakt (art. 2:407 lid 2 BW).
- Tussenholding: consolidatie van het groepsdeel mag achterwege blijven als de cijfers zijn opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van een groter geheel, die jaarrekening tijdig bij het handelsregister is gedeponeerd en houders van ten minste een tiende van het kapitaal geen bezwaar maken (art. 2:408 BW).
Zie moet een holding consolideren? en het stappenplan jaarrekening holding maken.
Veelgemaakte fouten bij holdings
- De grootteklasse bepalen op de eigen balans van de holding en de werkmaatschappijen vergeten.
- Het resultaat van de deelneming én het ontvangen dividend als bate boeken.
- Rekening-courantsaldi tussen holding en werkmaatschappij laten staan zonder ze aan beide kanten aan te sluiten.
Holdings in Jaarrekening.io
Jaarrekening.io stelt de enkelvoudige jaarrekening op uit de XAF-auditfile of saldibalans die u inleest. De consolidatiefunctie bevat een indicatieve toets op de vrijstelling voor kleine groepen van art. 2:407 lid 2 BW; de vrijstelling voor tussenholdings van art. 2:408 BW toetst de software niet.
Bronnen
Veelgestelde vragen
Kan mijn holding micro zijn als de werkmaatschappij klein is?
Niet automatisch. Een zuivere participatieonderneming kan geen micro-rechtspersoon zijn, ook niet als zij art. 2:408 BW toepast (art. 2:398 lid 6 BW). Bij een andere holding bepaalt u de klasse aan de hand van de toepasselijke groepscijfers; bij toepassing van art. 2:408 tellen die groepscijfers voor deze toets niet mee (art. 2:395a lid 2 BW).
Heeft de holding een eigen controleplicht als alleen de groep middelgroot is?
Ja. Omdat de groepscijfers meetellen voor de klasse van de holding, is zij zelf middelgroot en geldt de controleplicht van art. 2:393 lid 1 BW voor haar jaarrekening.
Moet een persoonlijke holding zonder omzet een jaarrekening deponeren?
Ja. De deponeringsplicht volgt uit de rechtsvorm en niet uit de activiteit. Ook een holding-BV zonder omzet deponeert uiterlijk twaalf maanden na het boekjaar.
Wat is het verschil tussen een 403-verklaring en de consolidatievrijstelling?
Met een 403-verklaring hoeft een dochtermaatschappij haar eigen jaarrekening niet volgens Titel 9 in te richten en te deponeren, als de moeder zich aansprakelijk stelt, de aandeelhouders instemmen en de dochter is meegeconsolideerd. Art. 2:407 en 2:408 BW gaan over de vraag of de holding zelf moet consolideren.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten