Wat is het verschil tussen een fiscale en een commerciële jaarrekening?
De commerciële jaarrekening volgt Titel 9 BW2; de fiscale winst volgt belastingregels. Tijdelijke waarderingsverschillen kunnen een latentie geven.
Het korte antwoord
De commerciële jaarrekening volgt Titel 9 BW2; de fiscale winst volgt belastingregels. Tijdelijke waarderingsverschillen kunnen een latentie geven.
Grondslag: art. 2:396 lid 6 BW
Voor wie is de commerciële jaarrekening bedoeld?
De commerciële jaarrekening is bedoeld voor aandeelhouders, financiers en het handelsregister. De fiscale opstelling dient de aangifte vennootschapsbelasting en volgt eigen regels, bijvoorbeeld rond afschrijvingstermijnen en de herinvesteringsreserve.
De commerciële jaarrekening van een BV volgt het toepasselijke civiele verslaggevingskader en dient onder meer aandeelhouders en andere gebruikers van de jaarrekening. De aangifte vennootschapsbelasting berekent daarentegen de belastbare winst volgens fiscale regels. Een machine kan commercieel op een andere waarde staan dan fiscaal, bijvoorbeeld door afwijkende afschrijving of een fiscale reserve. Houd daarom per balanspost een aansluiting tussen beide waarden bij. Een commerciële winst van € 100.000 en fiscale winst van € 85.000 hoeft geen administratief verschil te zijn wanneer de € 15.000 een verklaarbaar regelverschil is.
Waarom kunnen fiscale waarden anders zijn?
Waar waarderingen verschillen, onderzoekt u of sprake is van een tijdelijk verschil dat tot een latente belastingpost kan leiden. Niet elk verschil leidt automatisch tot een latentie; permanente verschillen en verwerkingseisen vragen afzonderlijke beoordeling.
Een tijdelijk verschil kan in de commerciële jaarrekening aanleiding geven tot een latente belastingpost, afhankelijk van het gekozen kader en de toepasselijke uitzonderingen. Dat is geen tweede betaling op de balansdatum, maar een verwerking van verwachte toekomstige belastinggevolgen. Een permanent verschil, zoals een definitief niet-aftrekbare post, werkt anders. Trek dus niet bij elk verschil tussen commerciële en fiscale winst automatisch een latente belastingvordering af. Onderbouw welke post later terugloopt, tegen welke grondslag en onder welke voorwaarden een actief mag worden opgenomen. Laat de aansluiting tussen aangifte en jaarrekening controleerbaar zijn.
Wanneer mag een kleine BV fiscale grondslagen kiezen?
Kleine rechtspersonen kunnen onder art. 2:396 lid 6 BW alle toepasselijke fiscale grondslagen voor waardering en resultaat in de commerciële jaarrekening gebruiken. Vermeld die keuze in de toelichting; alleen de fiscale aangifte deponeren volstaat niet.
Art. 2:396 lid 6 BW biedt kleine rechtspersonen onder voorwaarden de mogelijkheid om in de commerciële jaarrekening fiscale waarderingsgrondslagen toe te passen. Die keuze is niet hetzelfde als uitsluitend de aangifte als jaarrekening gebruiken. De jaarrekening moet nog steeds de civiele presentatie, toelichting en publicatieregels volgen. Vermeld de keuze in de grondslagen en pas haar consistent toe. Stel dat de fiscale boekwaarde van een bedrijfsmiddel € 45.000 is en de commerciële berekening anders op € 50.000 zou uitkomen: leg vast waarom de gekozen grondslag het gepresenteerde bedrag bepaalt. Vergelijk ook het vorige boekjaar bij een overstap.
Maak een aansluiting tussen beide winstbegrippen
Begin met het commerciële resultaat vóór belasting en zet fiscale correcties er per onderwerp naast. Bijvoorbeeld: commerciële winst € 100.000, een fiscaal niet-aftrekbare post € 5.000 en een tijdelijk verschil in afschrijving van € 10.000 kunnen samen tot een andere fiscale winst leiden. Welke richting de correctie opgaat, hangt af van de concrete boekingen. Leg per verschil vast of het later terugloopt of definitief blijft. Dat onderscheid is nodig om een eventuele latente belastingpost te beoordelen. Een enkel eindverschil zonder specificatie is onvoldoende om de aangifte met de jaarrekening te verbinden.
Controleer bij gebruik van fiscale grondslagen in de commerciële jaarrekening of de BV daadwerkelijk onder de kleine regeling valt en of alle toepasselijke fiscale grondslagen consistent zijn gekozen. Zet de keuze in de toelichting, met een uitleg van de gevolgen voor vermogen en resultaat wanneer een stelselwijziging plaatsvindt. Bewaar de berekening van de grootteklasse en de fiscale aansluiting bij het boekjaar. De publicatieversie bij de KvK blijft onder de civiele openbaarmakingsregels vallen, ook wanneer de bedragen volgens fiscale waarderingsgrondslagen zijn bepaald. Een fiscale aangifte heeft een eigen doel, formaat en termijn.
Bronnen
Veelgestelde vragen
Mag ik de vpb-aangifte als jaarrekening deponeren?
Nee. Een aangifte is geen vervanging voor de wettelijke jaarrekening en haar publicatieversie.
Ontstaat bij elk waardeverschil een latente belasting?
Nee. Onderzoek of het verschil tijdelijk is en hoe het verslaggevingskader verwerking voorschrijft.
Kan een grote BV fiscale grondslagen kiezen?
De specifieke vereenvoudiging van art. 2:396 lid 6 BW is bedoeld voor kleine rechtspersonen.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten