Jaarrekening met AI: wat de AI doet, wat de regels doen en wat u beslist
Waar AI bij een Nederlandse jaarrekening helpt, waar vaste rekenregels het werk doen en welke beslissingen bij het bestuur blijven, uitgewerkt per onderdeel.
Het korte antwoord
Een jaarrekening met AI maken mag: Titel 9 regelt wat erin staat, niet waarmee u haar maakt. In Jaarrekening.io stelt de AI de toewijzing van rekeningen voor als RGS-codes ontbreken, schrijft zij bewerkbare concepten voor toelichting en bestuursverslag en loopt zij teksten na in de AI-toets. De bedragen komen uit vaste rekenregels; de oordelen blijven bij het bestuur.
Bijgewerkt op 26 oktober 2026
Kerngegevens
| Mag het? | Ja. Het bestuur maakt de jaarrekening op en ondertekent haar, met welk hulpmiddel ook (art. 2:210 lid 1 en 2 BW) |
| Wat de AI doet | Rekeningen toewijzen waar RGS-codes ontbreken, concepten voor toelichting en bestuursverslag, de AI-toets en het lezen van pdf's |
| Waar de bedragen vandaan komen | Uit vaste rekenregels op uw saldibalans: dezelfde invoer geeft elke keer dezelfde uitkomst |
| Welk taalmodel | Modellen van Anthropic via de commerciële API, die invoer standaard niet voor training gebruikt |
| Wat bij het bestuur blijft | Waardering, voorzieningen, gebeurtenissen na balansdatum, continuïteit en het ondertekenen |
Mag een jaarrekening met AI worden gemaakt?
Ja. Titel 9 van Boek 2 BW zegt niets over het hulpmiddel. De wet vraagt een jaarrekening die volgens in het maatschappelijk verkeer aanvaardbare normen een verantwoord oordeel mogelijk maakt over vermogen en resultaat (art. 2:362 lid 1 BW). Bij de BV maakt het bestuur de jaarrekening op en ondertekenen alle bestuurders en commissarissen haar (art. 2:210 lid 1 en 2 BW); daarna stelt de algemene vergadering haar vast (art. 2:210 lid 3 BW). Zijn alle aandeelhouders ook bestuurder, dan geldt de ondertekening door alle bestuurders en commissarissen tegelijk als vaststelling, tenzij de statuten dat uitsluiten (art. 2:210 lid 5 BW). Wie een taalmodel laat meeschrijven, draagt dus zelf de verantwoordelijkheid voor elke zin en elk bedrag.
KI en AI zijn hetzelfde: kunstmatige intelligentie, in het Engels artificial intelligence. Onder die noemer vallen heel verschillende technieken. Voor een jaarrekening telt vooral het verschil tussen een taalmodel, dat tekst voorspelt, en een rekenregel, die bij dezelfde invoer altijd dezelfde uitkomst geeft. Een bruikbare AI-tool voor de jaarrekening zet het eerste in voor taal en het tweede voor getallen.
Rekenen, schrijven en oordelen: drie soorten werk
Een jaarrekening opstellen bestaat uit drie soorten werk, elk met een eigen hulpmiddel.
- Rekenen. Saldi optellen tot posten, subtotalen, het resultaat, de grootteklasse en wat er openbaar wordt. Hier is één antwoord juist. Dat werk hoort bij vaste rekenregels: een taalmodel kan op dezelfde vraag een ander getal noemen.
- Schrijven. De grondslagen, de toelichting bij de posten, het bestuursverslag. Hier helpt een taalmodel: het zet vastgelegde cijfers en uw antwoorden om in leesbare tekst, die u daarna aanpast.
- Oordelen. Is een vordering inbaar, is een voorziening nodig (art. 2:374 lid 1 BW), kan de onderneming doorgaan (art. 2:384 lid 3 BW), wat is er na balansdatum gebeurd (art. 2:380a BW)? Dat beslist het bestuur. Een model kan vragen stellen en aandachtspunten tonen, maar kent uw onderneming alleen uit wat u invoert.
Per onderdeel: wat de AI doet, wat de regels doen en wat u beslist
De tabel laat per onderdeel van de jaarrekening zien welke rol de AI in Jaarrekening.io heeft, wat met vaste regels wordt berekend en wat uw beslissing blijft. De naam van het onderdeel linkt naar de uitleg over dat onderdeel zelf.
| Onderdeel | AI | Vaste regels | Uw beslissing |
|---|---|---|---|
| Balans | Niets aan de bedragen. De posten worden gevuld uit de toewijzing van de rekeningen; zie de rijen saldibalans en RGS-mapping | Tellen de toegewezen saldi op tot de posten van het Besluit modellen jaarrekening, berekenen de subtotalen en toetsen of activa en passiva in hele euro's gelijk zijn | Waardering van activa, afwaardering van vorderingen en de volledigheid van schulden |
| Winst-en-verliesrekening | Niets; dezelfde toewijzing levert de posten | Vullen het categoriale of het functionele model (art. 2:377 lid 3 en 4 BW) en berekenen het resultaat na belastingen | De keuze van het model, die u alleen met gegronde redenen wijzigt (art. 2:363 lid 4 BW) |
| Toelichting | Schrijft per onderdeel een bewerkbaar concept met de vastgelegde cijfers en uw bevestigde antwoorden, en kan de vragenlijst voorinvullen uit de toelichting van vorig jaar | Bepalen welke onderdelen bij uw rechtsvorm en grootteklasse horen, en slaan een concept niet op als de app er een bedrag in vindt dat zij niet tot uw cijfers of antwoorden kan herleiden | Elk concept nakijken en aanvullen. Micro heeft geen toelichting (art. 2:395a lid 6 BW), alleen vermeldingen onder de balans (lid 3, 4 en 7); klein een beperkte (art. 2:396 lid 3 en 5 BW) |
| Bestuursverslag | Concept per onderdeel van art. 2:391 BW uit uw bevestigde antwoorden; kan de vragen voorinvullen uit het verslag van vorig jaar | Bepalen of er een bestuursverslag nodig is; bedragen bij herkende kernposten, zoals omzet, resultaat en eigen vermogen, vergelijken met de jaarrekening en een afwijking weigeren | Gang van zaken, risico's en verwachtingen. Micro en klein zijn vrijgesteld (art. 2:395a lid 6 BW, art. 2:396 lid 7 BW) |
| Kasstroomoverzicht | Geen rol | Leiden een voorstel volgens de indirecte methode af uit de balansmutaties en de winst-en-verliesrekening | Investeringen en leningen bruto splitsen, transacties zonder kasstroom eruit halen. Onder de RJ verplicht voor middelgroot en groot, behalve bij de vrijstellingen van RJ 360.104, zoals voor een art. 2:403-groepsmaatschappij; niet voor micro en klein |
| Grondslagen | Bij klein, middelgroot en groot: concept van de grondslagen per post (art. 2:384 lid 5 BW), alleen voor posten die in uw cijfers voorkomen. Micro hoeft de grondslagen niet toe te lichten (art. 2:395a lid 6 BW) | Zetten elke waarderingskeuze die u in de vragenlijst bevestigt als vaste alinea in de tekst | De keuzes zelf, en een stelselwijziging ten opzichte van vorig jaar (art. 2:384 lid 6 BW) |
| Saldibalans | Leest een saldibalans die u als pdf aanlevert | Lezen XAF-auditfiles, Excel en CSV zonder AI; toetsen een pdf-lezing aan de afgedrukte totalen en tellen debet en credit na | Nagaan of de saldibalans de eindstand na alle afsluitboekingen is |
| RGS-mapping | Doet een voorstel met een zekerheid voor rekeningen die nog geen post hebben; onder 70% markeert de app het om na te kijken | RGS-codes uit het bestand, uw eerdere keuzes per rekeningnummer en vaste Nederlandse regels gaan voor de AI | De voorstellen met lage zekerheid en alle grote bedragen nakijken; uw keuze geldt ook in het volgende boekjaar |
| Grootteklasse | Kan balanstotaal, omzet en werknemers uit de jaarrekening van vorig jaar lezen als u die bij het aanmaken van de rechtspersoon uploadt | Toetsen de drie criteria op twee opeenvolgende balansdata (art. 2:395a tot en met 2:398 BW), ook de regel voor het eerste boekjaar | De cijfers bevestigen, en bij een groep de groepsmaatschappijen meetellen die in de consolidatie zouden moeten worden betrokken, behalve als de rechtspersoon art. 2:408 toepast (art. 2:395a lid 2, 2:396 lid 2 en 2:397 lid 2 BW) |
| Vergelijkende cijfers | Leest balans, winst-en-verliesrekening en toelichting uit de jaarrekening van vorig jaar als pdf; u bevestigt de overname | Nemen de gedeponeerde cijfers over uit de open dataset van de KvK, of rekenen de saldibalans van vorig jaar door met een eigen toewijzing | Nagaan of de cijfers aansluiten op de vastgestelde jaarrekening van vorig jaar; een aanpassing licht u toe (art. 2:363 lid 5 BW) |
| Publicatiestukken | Geen rol | Stellen de publicatieversie samen: bij micro alleen de balans (art. 2:395a lid 8 BW), bij klein balans en toelichting (art. 2:396 lid 8 BW). Bij middelgroot volgt het XBRL-bestand de balans van art. 2:397 lid 5 BW; de pdf-publicatieversie bevat nog de volledige balans | Deponeren, zelf of via uw accountant; de app verstuurt niets naar de KvK |
| SBR en XBRL | Geen rol | Bouwen voor elke grootteklasse een XBRL-bestand als validatiekandidaat, voor boekjaren die in 2023 tot en met 2026 beginnen | Het bestand laten valideren met SBR-software of door uw accountant; bij groot dient de accountant het in met de controleverklaring |
| Consolidatie | Geen rol; de AI stelt geen eliminaties voor | De uitbreiding Consolidatie telt de vergrendelde jaarrekeningen van de groep op en elimineert de onderlinge posities die u vastlegt; zij staat nog niet in het app-menu | De consolidatiekring (art. 2:406 lid 1 BW) en of een vrijstelling geldt (art. 2:407 lid 1 en 2 BW, art. 2:408 lid 1 BW) |
| Kengetallen | Schrijft op verzoek een korte duiding in de uitbreiding Kengetallenanalyse | Berekenen current ratio, quick ratio, solvabiliteit en rentabiliteit uit de toegewezen cijfers | De definities gelijkhouden aan wat uw bank in convenanten gebruikt |
Uit de tabel volgt een vuistregel: overal waar een bedrag ontstaat, rekent de app met vaste regels; de AI komt pas in beeld bij het indelen van rekeningen, het lezen van documenten en het schrijven van tekst.
Hoe de app verzonnen bedragen tegenhoudt
Het bekendste risico van een taalmodel is een plausibel getal dat nergens op berust. Jaarrekening.io vangt dat op vier plaatsen af.
- De AI krijgt de cijfers mee zoals u ze hebt vastgelegd en schrijft daar tekst omheen. Vindt de app in een concept voor de toelichting een bedrag dat zij niet tot die cijfers of uw antwoorden kan herleiden, dan slaat zij het concept niet op; u krijgt een melding bij welk onderdeel.
- Bij het bestuursverslag vergelijkt de app de bedragen bij herkende kernposten, zoals omzet, resultaat en eigen vermogen, met de jaarrekening en weigert zij een concept met een afwijking. Andere bedragen in het verslag toetst zij niet.
- Ontbreekt een gegeven, dan schrijft de AI [NOG AANVULLEN] in plaats van iets aan te nemen. Een tekst van de AI die u nog niet hebt aangepast, draagt het label AI-concept, graag nakijken.
- De AI-toets loopt toelichting en bestuursverslag na op de eisen van Titel 9 Boek 2 BW en op volledigheid. Per onderdeel kunt u daarnaast een cijfercontrole en een stijlcontrole laten doen. Wat daaruit komt, zijn aandachtspunten: u beslist wat u aanpast.
Deze waarborgen maken een concept betrouwbaarder, niet vanzelf juist: kijk elk bedrag zelf na. Of een tekst klopt met wat er in uw onderneming is gebeurd, ziet alleen iemand die de onderneming kent.
Jaarrekening automatiseren: wat valt weg en wat blijft
Wie de jaarrekening wil automatiseren, wint vooral tijd bij het werk dat elk jaar hetzelfde is.
- Valt grotendeels weg: rekeningen indelen in de wettelijke posten (vanaf het tweede jaar gaan uw eigen keuzes per rekeningnummer voor), optellen en aansluiten, de grootteklasse toetsen, de publicatieversie samenstellen, de termijnen berekenen en het XBRL-bestand opbouwen.
- Gaat sneller, maar vraagt nog uw aandacht: de toelichting en het bestuursverslag. Het concept staat er snel, maar elke alinea moet u lezen, en sommige feiten kent alleen u: borgstellingen, huurcontracten, geschillen.
- Blijft handwerk: de afsluiting van de boekhouding zelf (tussenrekeningen leegboeken, overlopende posten), de waarderingsoordelen en het overleg met aandeelhouders en, bij controleplicht, met de accountant.
Voert u de boekhouding in Jaarrekening.io zelf, dan vervalt ook de export: u neemt de saldibalans over in het boekjaar. Wat de AI in die boekhouding doet, staat bij AI en boekhouden.
AI-jaarrekeningsoftware beoordelen: vijf vragen
Met deze vragen ziet u wat er achter de AI in jaarrekeningsoftware zit.
- Waar komen de bedragen vandaan? Vraag of balans en resultaat uit vaste rekenregels komen. Lees dezelfde saldibalans twee keer in: de uitkomst hoort tot op de euro gelijk te zijn.
- Wat gebeurt er als de AI een verkeerd getal opschrijft? Goede software legt getallen in gegenereerde tekst naast de cijfers en houdt een afwijking tegen, in plaats van haar door te laten tot in de deponering.
- Herkent u elk voorstel? Een toewijzing of tekst van de AI hoort als voorstel zichtbaar te zijn, met een historie van wie haar daarna aanpaste of goedkeurde.
- Volgt de software uw grootteklasse? Een kleine BV hoort geen tekst te krijgen over een bestuursverslag of kasstroomoverzicht die zij niet hoeft op te stellen.
- Welke gegevens gaan naar welk model, en waar? Dat hoort in de privacyverklaring en de verwerkersovereenkomst te staan. Zie financiële gegevens in AI en de AVG.
De soorten jaarrekeningsoftware, met en zonder AI, staan naast elkaar in de koopgids; wat software in het algemeen moet kunnen, leest u bij jaarrekeningsoftware.
Zo werkt het in Jaarrekening.io
- U maakt een rechtspersoon en een boekjaar aan en rekent het boekjaar af, of activeert de gratis eerste jaarrekening.
- U leest de saldibalans in als XAF-auditfile, Excel, CSV of pdf, of neemt haar over uit de eigen boekhouding.
- De toewijzing aan de jaarrekeningposten volgt uit RGS-codes, uw eerdere keuzes en vaste regels; alleen voor de overige rekeningen stelt de AI een post voor, die u nakijkt.
- De app berekent balans en winst-en-verliesrekening en u legt de cijfers vast. Toelichting en bestuursverslag werken met die vastgelegde cijfers.
- U beantwoordt de vragen bij de toelichting en, als uw grootteklasse dat vraagt, bij het bestuursverslag. De AI schrijft de concepten; u past ze aan.
- In de stap Nakijken & goedkeuren keurt u de onderdelen goed. Daarna exporteert u de jaarrekening als pdf, Word of Excel, met de publicatieversie en het XBRL-bestand, en deponeert u zelf of via uw accountant.
Een jaarrekening kost na de gratis eerste in uw account een vast bedrag per boekjaar, afhankelijk van de grootteklasse: € 250 voor micro, € 500 voor klein, € 2.000 voor middelgroot en € 5.000 voor groot, alle bedragen excl. btw. De toewijzing, de concepten, de AI-toets en de cijfer- en stijlcontrole zitten daarin; een abonnement is niet nodig. Uitbreidingen zoals de Kengetallenanalyse neemt u apart af. Meer op de prijzenpagina.
Wanneer AI u niet verder helpt
- Een onvolledige administratie. Een tussenrekening met saldo, een privé-uitgave tussen de kosten of een rekening-courant met de DGA die niet aansluit, lost u op in de boekhouding. Een concept over verkeerde cijfers blijft een verkeerd concept.
- Controleplicht. Bij een middelgrote of grote rechtspersoon moet een accountant de jaarrekening controleren (art. 2:393 lid 1 BW). Software bereidt het dossier voor; de verklaring tekent de accountant. Zie vervangt AI de accountant?
- Een rechtsvorm buiten Titel 9. Eenmanszaak, maatschap en gewone vof vallen niet onder Titel 9 en hoeven niets te deponeren; de jaarrekeningroute van de app is voor hen niet bedoeld. Banken en verzekeraars volgen eigen modellen die de app niet opstelt.
- Een algemene chatbot. Die mist alles wat hierboven als vaste regel staat. Wat er dan misgaat, leest u bij kan ChatGPT mijn jaarrekening maken?
Bronnen
- Art. 2:210 BW: opmaken, ondertekenen en vaststellen bij de BV (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:362 BW: inzichtvereiste (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:363 BW: indeling en vergelijkende cijfers (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:384 BW: grondslagen en continuïteit (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:393 BW: controleplicht en accountantsverklaring (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:395a BW: micro-rechtspersoon (wetten.overheid.nl)
- Art. 2:396 BW: kleine rechtspersoon (wetten.overheid.nl)
- Besluit modellen jaarrekening (wetten.overheid.nl)
- Referentie GrootboekSchema (RGS)
- KVK: Zelf deponeren van je jaarrekening
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn jaarrekening met AI maken?
Ja. Titel 9 kent geen eisen aan software of andere hulpmiddelen. Het bestuur maakt de jaarrekening op, ondertekent haar en blijft verantwoordelijk voor het inzicht dat zij geeft (art. 2:210 lid 1 en 2 en art. 2:362 lid 1 BW), ook voor tekst die een taalmodel heeft voorgesteld.
Rekent de AI de balans uit?
Nee. In Jaarrekening.io komen balans, winst-en-verliesrekening, grootteklasse, het voorstel voor het kasstroomoverzicht en de kengetallen uit vaste rekenregels. De AI stelt de toewijzing van rekeningen voor, leest documenten, schrijft concepten en loopt teksten na.
Wat is een jaarrekening AI tool?
Een programma dat een taalmodel inzet bij het opstellen van de jaarrekening. Kijk wat het model mag doen: tekst en voorstellen zijn nuttig, bedragen horen uit vaste rekenregels te komen. Vraag de leverancier ook welke gegevens naar welk model gaan en waar.
Is een jaarrekening met KI iets anders dan met AI?
Nee. KI is de Nederlandse afkorting van kunstmatige intelligentie, AI de Engelse van artificial intelligence. Het gaat om dezelfde technieken.
Heb ik met AI nog een accountant nodig?
Bij controleplicht wel: voor middelgroot en groot is de controle door een accountant wettelijk voorgeschreven (art. 2:393 lid 1 BW). Een micro- of kleine rechtspersoon mag de jaarrekening zelf opstellen en deponeren; een accountant is daar een keuze, bijvoorbeeld voor advies of omdat de bank om een samenstellingsverklaring vraagt.
Lees ook
Klaar voor uw jaarrekening?
Uw eerste jaarrekening is gratis, voor elke grootteklasse. Maak een account aan en stel haar op volgens Titel 9 BW2, van saldibalans tot publicatiestukken.
Gratis starten