Titel 9 Boek 2 BW: de jaarrekening per artikel

Het korte antwoord

Titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek (art. 2:360 tot en met 2:455 BW) regelt de jaarrekening en het bestuursverslag van onder meer de BV, de NV en de coöperatie. Titel 9 telt zestien afdelingen. Hieronder staat per artikel de wettekst, uitleg in gewone taal, wat per grootteklasse geldt en welk RJ-hoofdstuk het uitwerkt.

Bijgewerkt op 27 oktober 2026

Kerngegevens

Wat Titel 9 regelt

Titel 9 zegt welke stukken een rechtspersoon elk jaar opstelt, hoe die eruitzien, welke grondslagen gelden en wat openbaar wordt. De wet geeft de structuur: welke posten op de balans staan, welke vermeldingen in de toelichting horen en hoe u waardeert. De invulling laat zij voor een groot deel over aan wat in het maatschappelijk verkeer aanvaardbaar is (art. 2:362 lid 1 BW). Die normen beschrijft de Raad voor de Jaarverslaggeving in de Richtlijnen.

Naast de wet staan drie algemene maatregelen van bestuur die op Titel 9 steunen. Het Besluit modellen jaarrekening schrijft de volgorde van de posten voor. Het Besluit actuele waarde zegt wat actuele waarde per soort actief is. Het Besluit fiscale waarderingsgrondslagen regelt hoe een micro- of kleine rechtspersoon de fiscale grondslagen mag gebruiken.

Wat Titel 9 niet regelt: wie de jaarrekening opmaakt, ondertekent en vaststelt, en binnen welke termijn het bestuur haar opmaakt. Dat staat per rechtsvorm elders in Boek 2, voor de BV in art. 2:210 BW. Ook de administratieplicht staat buiten Titel 9, in art. 2:10 BW.

Voor wie Titel 9 geldt

Titel 9 geldt altijd voor de BV, de NV, de coöperatie en de onderlinge waarborgmaatschappij, ongeacht hun omvang. Een vof of cv valt er pas onder wanneer elke vennoot die volledig voor de schulden instaat, een kapitaalvennootschap naar buitenlands recht is. Een stichting of vereniging valt eronder als haar ondernemingen twee boekjaren achter elkaar ten minste € 7,5 miljoen netto-omzet halen. De details staan bij art. 2:360 BW.

Niet onder Titel 9 vallen de eenmanszaak, de maatschap, de gewone vof en cv, en de stichting of vereniging onder die omzetgrens. Zij houden wel een administratie bij; rechtspersonen maken daarnaast binnen zes maanden een balans en een staat van baten en lasten (art. 2:10 BW). Deponeren bij de KVK hoeft dan niet.

De zestien afdelingen

Zo leest u een wetsverwijzing

Neem art. 2:396 lid 1 onder a BW. De "2" is het boek van het Burgerlijk Wetboek, Boek 2 over rechtspersonen. Het getal na de dubbele punt is het artikelnummer: 396. "Lid 1" is het eerste genummerde lid van dat artikel en "onder a" (ook geschreven als "sub a" of "onderdeel a") het eerste punt van de opsomming in dat lid. Samen gaat het hier om de balanstotaalgrens voor een kleine rechtspersoon: ≤ € 7,5 mln.

• Titel en afdeling. Titel 9 is het negende titeldeel van Boek 2; afdelingen en paragrafen (§) groeperen de artikelen. Wie een artikel aanhaalt, noemt alleen boek en artikelnummer; de titel staat er niet in.
• Volzin. Een lid kan meer zinnen hebben. "Lid 2, tweede volzin" is de tweede zin van lid 2.
• Aanhef. Bij een opsomming is de aanhef de inleidende zin. "Aanhef en onder b" leest u als: de inleiding plus punt b.
• Jo. Afkorting van het Latijnse juncto, "in verbinding met". "Art. 2:373 lid 4 jo. 2:365 lid 2 BW" betekent dat u beide bepalingen samen leest.
• Letters achter het nummer. Artikel 395a of 383e is later tussengevoegd en staat gewoon op zijn plaats in de nummering.

Welke afdelingen per grootteklasse gelden

De grootteklasse bepaalt hoeveel van afdeling 3 tot en met 9 u moet toepassen. De klasse volgt uit twee van de drie criteria op twee opeenvolgende balansdata; de grenzen hieronder gelden voor boekjaren die op of na 1 januari 2024 beginnen.

Twee uitzonderingen. In het eerste boekjaar beslist de stand op de eerste balansdatum, en die klasse geldt ook voor het tweede jaar (art. 2:398 lid 1 BW). En de algemene vergadering kan uiterlijk zes maanden na het begin van het boekjaar besluiten de vrijstellingen niet te gebruiken (lid 2). Zie verder de pagina over groottecriteria.

Kaart: alle artikelen in deze gids

Afdeling 1 en 2: toepassingsbereik en algemene regels

• Art. 2:360 BW: op wie Titel 9 van toepassing is, met de omzetgrens voor stichtingen en verenigingen
• Art. 2:361 BW: wat de jaarrekening is, de exploitatierekening en de groepsvermeldingen van lid 4
• Art. 2:362 BW: het inzichtvereiste, winstbestemming in de balans, herstel na vaststelling, taal, valuta en IFRS
• Art. 2:363 BW: indeling, salderingsverbod, materialiteit, vergelijkende cijfers en het Besluit modellen jaarrekening

Afdeling 3: de balans en de toelichting daarop

• Art. 2:364 BW: de hoofdindeling: vaste en vlottende activa, eigen vermogen, voorzieningen en schulden
• Art. 2:365 BW: immateriële vaste activa en de wettelijke reserve voor ontwikkelingskosten
• Art. 2:366 BW: materiële vaste activa en het beperkte genotsrecht
• Art. 2:367 BW: financiële vaste activa: deelnemingen en langlopende vorderingen
• Art. 2:368 BW: het sluitende verloopoverzicht van de vaste activa
• Art. 2:369–2:372 BW: voorraden, vorderingen, effecten en liquide middelen
• Art. 2:373 BW: de posten van het eigen vermogen en de wettelijke reserves
• Art. 2:374 BW: voorzieningen
• Art. 2:375 BW: schulden, looptijden, zekerheden en achterstelling
• Art. 2:376 BW: garantstellingen en aansprakelijkheid voor schulden van anderen

Afdeling 4 tot en met 6: winst-en-verliesrekening, toelichting en waardering

• Art. 2:377 BW: de indeling van de winst-en-verliesrekening en de netto-omzet
• Art. 2:378 BW: het verloop van het eigen vermogen
• Art. 2:379 BW: de opgave van deelnemingen
• Art. 2:380 tot en met 2:380d BW: omzetverdeling, gebeurtenissen na balansdatum, identiteit en winstbestemming
• Art. 2:381, 2:381a en 2:381b BW: niet in de balans opgenomen verplichtingen, verbonden partijen en financiële instrumenten
• Art. 2:382 en 2:382a BW: werknemers en de honoraria van de accountant
• Art. 2:383 tot en met 2:383e BW: bezoldiging van bestuurders en commissarissen
• Art. 2:384 BW: de grondslagen: kostprijs of actuele waarde, voorzichtigheid en continuïteit
• Art. 2:385 BW: afzonderlijke waardering en eigen aandelen
• Art. 2:386 BW: afschrijvingen, ook op ontwikkelingskosten en goodwill
• Art. 2:387 BW: waardeverminderingen
• Art. 2:388 BW: verkrijgings- en vervaardigingsprijs
• Art. 2:389 BW: deelnemingen tegen nettovermogenswaarde
• Art. 2:390 BW: de herwaarderingsreserve

Afdeling 7 tot en met 11: verslag, accountant, openbaarmaking en grootteklassen

• Art. 2:391 en 2:391a BW: het bestuursverslag
• Art. 2:392 BW: de overige gegevens
• Art. 2:393 BW: de accountantscontrole
• Art. 2:394 BW: openbaarmaking en de deponeringstermijn
• Art. 2:395 BW: openbaarmaking op een andere manier dan via het handelsregister
• Art. 2:395a BW: de microrechtspersoon
• Art. 2:396 BW: de kleine rechtspersoon
• Art. 2:397 BW: de middelgrote rechtspersoon
• Art. 2:398 BW: het eerste boekjaar, afwijken door de algemene vergadering en uitzonderingen

Afdeling 12 en 13: groepen en consolidatie

• Art. 2:402 BW: de beperkte winst-en-verliesrekening bij consolidatie
• Art. 2:403 BW: de groepsvrijstelling met de 403-verklaring
• Art. 2:405 en 2:409–2:414 BW: de geconsolideerde jaarrekening
• Art. 2:406 BW: wie moet consolideren
• Art. 2:407 BW: vrijstellingen van consolidatie
• Art. 2:408 BW: de tussenhoudstervrijstelling

Buiten Titel 9, maar onmisbaar bij de jaarrekening

• Art. 2:10 BW: administratieplicht, balans en staat van baten en lasten, bewaarplicht
• Art. 2:210 BW: opmaken, ondertekenen en vaststellen bij de BV
• Art. 2:216 BW: uitkeringen door de BV: balanstest en uitkeringstoets
• Art. 2:248 BW: bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement

Hoe deze pagina's zijn gemaakt

De wettekst staat letterlijk in een citaatblok, overgenomen uit de toestand van Boek 2 die sinds 1 juli 2026 geldt. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet). Bij elk artikel staat wanneer de huidige tekst in werking trad, met een link naar het wijzigingenoverzicht op wetten.overheid.nl.

De uitleg en de casussen zijn eigen tekst. Waar een pagina naar de RJ of de RJk verwijst, noemt zij het alineanummer en vat zij de regel in eigen woorden samen; de bundels zelf zijn auteursrechtelijk beschermd. Bij twijfel gaat de wettekst voor, en voor een concreet geval uw accountant of adviseur.

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 2, toestand geldend vanaf 1 juli 2026 (wetten.overheid.nl)
• Titel 9 Boek 2 BW: De jaarrekening en het bestuursverslag (wetten.overheid.nl)
• Besluit modellen jaarrekening (wetten.overheid.nl)
• KVK: jaarrekening wel of niet deponeren
• KVK: in welke bedrijfsklasse valt je bedrijf
• Raad voor de Jaarverslaggeving: de Richtlijnen

Lees ook